A Semana Santa de Crevillent é unha festividade relixiosa que se celebra durante a conmemoración cristiá da Paixón de Cristo, é dicir, dende o Domingo de Ramos ata o Domingo de Resurrección, na localidade de Crevillent, na provincia de Alacant, España. A festividade está considerada festa de interese turístico nacional dende 1992 e dende 2011 ostenta o título de festa de interese turístico internacional.
Historia As súas orixes remóntanse ao último terzo do século XVII, segundo o sacerdote Francisco Mas Mas, sendo as procesións do Mércores e do Venres Santo as únicas que se realizaban.
Considérase que todo comezou coa expulsión dos mouriscos de España entre 1609 e 1614, que deu paso á creación das primeiras confrarías, das cales perduraron a Confraría da Virxe da Aurora e a Mordomía do Santísimo Sacramento, do primeiro cuarto do século XVII.
As primeiras referencias existentes ás procesións do Venres Santo en Crevillent están relacionadas coas doazóns de cera destinadas a sufragar os actos relixiosos.
A celebración estendeuse cando o duque de Arcos realizou unha doazón do outeiro denominado daquela Camposanto para levantar o viacrucis e realizar determinadas procesións que permitisen celebrar alí o Encontro da Dolorosa e do Santísimo Cristo. O 5 de febreiro de 1768 construíuse finalmente o viacrucis, e esta data quedou marcada no calendario como unha das máis relevantes da Semana Santa de Crevillent. A partir dese momento, os gremios crevillentinos foron adquirindo os pasos procesionais.
A vila de Crevillent foise enriquecendo coa chegada da Samaritana en 1867, o Prendemento e a Negación de San Pedro en 1868, a Flaxelación en 1869, a Oración no Horto en 1871, o Lavatorio en 1872, o Santísimo Cristo da Caída en 1884 e o Cristo da Vitoria en 1890. Estas imaxes procesionais sumáronse ás xa existentes, como a primitiva Convocatoria ou Noso Pai Xesús Nazareno, entre outras.
Na segunda metade do século XIX a celebración viviu un momento de esplendor, coa adquisición dun gran número de imaxes e a aparición das primeiras confrarías de carácter familiar. Máis tarde, durante a Guerra civil española, estas imaxes foron destruídas e queimadas, perdéndose algunhas do Ecce Homo, Cristo da Vitoria, Nazareno, Virxe das Dores, Virxe das Angustias, Virxe da Soidade e Cristo Xacente. Porén, en 1940 adquiríronse novos pasos para as procesións e chegaron novas imaxes, principalmente grazas a Mariano Benlliure. Deste xeito, a Semana Santa adquiriu a configuración coa que se coñece na actualidade. En 1956, durante o réxime franquista, o NO-DO gravou imaxes da procesión da Baixada do Calvario que foron difundidas nos cines españois.
Na década de 1940 xurdiron as «Confrarías de Crevillentinos Ausentes», formadas por grupos de veciños residentes noutras cidades españolas. Estas entidades naceron en Madrid, Cataluña e Valencia co obxectivo de manter o vínculo coa Semana Maior de Crevillent. Estas organizacións mobilizáronse para colaborar e proporcionar á cidade melloras en servizos e infraestruturas. A súa participación nas procesións foise intensificando ano tras ano.
En 1980 aprobouse o texto legal que deu lugar á Federación de Confrarías e Irmandades da Semana Santa de Crevillent, o que permitiu a creación de máis confrarías, itinerarios e procesións, así como grandes acontecementos como a retransmisión das procesións en RTVE.
Dende 1992, a Semana Santa de Crevillent é festa de interese turístico nacional. Pola súa vez, dende o 11 de novembro de 2011 a festividade está declarada festa de interese turístico internacional polo Ministerio de Industria, Turismo e Comercio, debido á súa relevancia.
Federación de confrarías e irmandades Ao ir adquirindo maior relevancia as procesións que se celebraban, fíxose cada vez máis necesaria a creación dun organismo que reunise todas as confrarías e irmandades e actuase como representante destas ante as institucións. A partir da publicación, en 1925, da primeira revista referente á Semana Santa en Crevillent, Crevillente-Semana Santa, a celebración foi organizada mediante comisións oficiais ata que en 1933 se constituíu o Padroado da Semana Santa.
En 1942 constituíuse a Comisión de Festexos, que tiña como obxectivo organizar os preparativos correspondentes e promover a cooperación dos veciños para levar a cabo as celebracións de 1943. As actividades dos crevillentinos realizábanse durante todo o ano, o que se corresponde co actual Ciclo Cultural. Entre elas destaca o Concurso de Fotografía.
En 1947 os presidentes das confrarías reuníronse e acordaron a constitución dunha Xunta Local de Confrarías, na que nomearon presidente a Joaquín Valdez Aznar. Esta mantívose operativa ata 1952, xa que en 1953 se reconstituíu un Padroado Municipal.
En 1979 creouse unha Xunta Xestora coa finalidade de adaptar as asociacións ao novo réxime constitucional.
En 1980 aprobouse o texto legal que rexe a Federación de Confrarías da Semana Santa e celebráronse nese mesmo ano as primeiras eleccións en asemblea. Antes da creación da actual Federación de Confrarías da Semana Santa, a xestión era asumida pola Comisión de Festexos do Excelentísimo Concello de Crevillent, formada por funcionarios e concelleiros do consistorio. En 2003 creouse unha comisión que redactou uns estatutos para a Federación, aprobados pola asemblea e remitidos ao bispado correspondente. Unha vez aprobados os estatutos, completouse o proceso de legalización coa inscrición no Rexistro de Entidades Relixiosas do Ministerio de Xustiza.
O Consello Reitor da Federación baséase en obxectivos xa cumpridos, como achegar a Federación aos estudantes, lograr a declaración de festa de interese turístico internacional ou conseguir a organización do Encontro Nacional de Confrarías no ano 2010, que finalmente se celebrou con máis de 600 confrades de todo o territorio español en outubro de 2011. Ademais, a Federación organizou o II Encontro Interdiocesano de Confrarías da Comunidade Valenciana, celebrado o 6 de febreiro de 2010.
Na actualidade, a Federación é a encargada de agrupar e coordinar as diversas actividades da Semana Santa, así como as súas 30 confrarías e irmandades, e está presidida por Mario Ruiz Igual ata 2027.
A Federación de Confrarías e Irmandades foi galardoada nos Premios Onda Cero Elche - Comarcas del Vinalopó o 7 de novembro de 2024. Pola súa vez, a revista Crevillente-Semana Santa recibiu un recoñecemento polo seu centenario e por ser a publicación pasional máis antiga editada na Comunidade Valenciana e unha das máis antigas de España. Os Premios a la Cultura Alicantina Miguel Hernández galardoaron a revista o 3 de novembro de 2025 na categoría de «Promoción y difusión de la cultura popular».
Actos Esta celebración non se vive unicamente nas rúas mediante as súas procesións, senón tamén no recollemento dos seus templos, onde se celebran actos litúrxicos que constitúen o corazón espiritual desta conmemoración. Desenvólvense principalmente nas parroquias de Nosa Señora de Belén, da Santísima Trindade e de San Caetano, que durante esas datas se converten en espazos destinados á oración, ao silencio, á reflexión e á celebración en comunidade.
Principais actos litúrxicos Sábado de Paixón: ao finalizar a celebración eucarística dáse paso á «Saída da Convocatoria», unha procesión que mediante o son de dúas grandes bucinas anuncia a chegada da Semana Santa, convidando toda a poboación a revivir as fazañas de Cristo. Domingo de Ramos: procesión en honra á Entrada de Xesús en Xerusalén, coa posterior bendición de palmas e ramos brancos. Cada ano modifícase o percorrido da procesión. En 2025 procesionou unha obra póstuma de Mariano Benlliure chamada O paso da Burrica. Luns Santo. Martes Santo: as rúas de Crevillent apáganse e os penitentes con hábitos cistercienses dan paso á Procesión de Penitencia, que percorre o casco antigo da localidade mentres se recita unha oración en memoria de todos os defuntos crevillentinos a cargo do Coro de Voces Graves de Crevillent. Participa o paso do Santísimo Cristo de Defuntos e Ánimas. Mércores Santo: no interior da parroquia de Nosa Señora de Belén iníciase unha procesión coñecida como o «arranxo dos pasos», con tronos adornados, na que interveñen un total de dezaseis pasos que representan as fases máis características da Paixón de Cristo. Participan a Convocatoria, a Samaritana, o Lavatorio, a Santa Cea, a Oración no Horto, o Prendemento, a Negación de San Pedro, San Pedro Arrepentido, a Flaxelación, o Ecce Homo, Xesús Rescatado, Noso Pai Xesús Nazareno, o Santísimo Cristo da Caída, a Santa Muller Verónica, San Xoán Evanxelista e a Virxe das Dores. A polifonía corre a cargo do Coro Popular da Virxe das Dores. Na madrugada do mércores ao Xoves Santo realízase en absoluto silencio o traslado do Cristo da Vitoria e das Tres Marías e San Xoán dende a parroquia de Nosa Señora de Belén ata a parroquia da Santísima Trindade, e participan os pasos do Santísimo Cristo da Vitoria e María Magdalena, de Flotats e Mariano Benlliure, e das Tres Marías e San Xoán, de Benlliure. Xoves Santo: os crevillentinos participan nos oficios litúrxicos da Cea do Señor e, máis tarde, acompañan o Cristo do Perdón e da Boa Morte no seu percorrido ata o Calvario, rezando á súa vez as catorce estacións do viacrucis penitencial. Participa o paso do Santísimo Cristo do Perdón e da Boa Morte. Venres Santo: ten lugar o Abrazo na Morquera, unha cerimonia que reúne a poboación en «La Morquera», lugar onde a Santa Muller Verónica se achega ao rostro de Xesús Nazareno e limpa a súa cara, que queda impresa no lenzo que leva a Santa Muller, obra do acuarelista Julio Quesada. Despois, San Xoán Evanxelista avisa a Xesús Nazareno da presenza da Virxe das Dores, que se achega ata encontrarse co Fillo, que a bendí mediante un movemento co seu brazo dereito. Nesta cerimonia participan os pasos da Santa Muller Verónica, San Xoán Evanxelista, Noso Pai Xesús Nazareno e a Virxe das Dores. Tamén se celebra a Procesión de Subida ao Calvario, que comeza espertando Crevillent cos sons das «Dianas» que cada grupo musical interpreta polas rúas do municipio durante a madrugada. Nese momento concéntranse na Praza da Constitución os dezaseis pasos que participaron na mesma procesión da noite do mércores para iniciar a subida ao Calvario. Unha vez que todos os pasos chegan á explanada do Calvario, comeza o segundo Encontro entre Xesús Nazareno e a Virxe das Dores, onde as confrarías se deteñen para convidar o pobo a un almorzo tradicional coñecido como «Almorzo do Venres Santo de Crevillent». Ao mediodía comeza a procesión da Baixada do Calvario, na que o colorido das vestas, a música das cornetas, os tambores e as bandas de música adquiren todo o protagonismo. Máis tarde ten lugar a Procesión da Morte de Cristo, tamén coñecida como «Procesión dos Coros» pola gran cantidade de coros que participan nela, acompañando con motetes sacros os distintos pasos: Santísimo Cristo da Vitoria e María Magdalena, Tres Marías e San Xoán, Santísimo Cristo do Descendemento, Nosa Señora da Piedade, Traslado ao Santo Sepulcro, Santísimo Cristo Xacente, San Xoán da Terceira Palabra na Cruz e Regina Martyrum. Sábado Santo: Procesión do Santo Enterro de Cristo, na que o son dos timbais vai marcando o paso para os costaleiros mentres os fieis portan candeas para iluminar o percorrido de recollemento que atravesa a localidade, todo acompañado de cantos corais. Domingo de Resurrección: Procesión do Encontro. Sáese ás rúas para comunicar a boa nova da resurrección de Cristo. Sótanse pombas, repican as campás e os crevillentinos cantan o Aleluia de Händel no momento en que se produce o Encontro entre Regina Pacis e Xesús Sacramentado. Os pasos que interveñen son San Xoán da Palma e Regina Pacis.
Irmandades e confrarías