Stanisław Szpilka (ur. 26 stycznia 1925 w Tarnobrzegu, zm. 8 sierpnia 1991 w Krakowie) – polski inżynier elektryk, nauczyciel akademicki na Politechnice Śląskiej.
Życiorys Urodził się w rodzinie Kazimierza, księgarza, i Wandy z domu Pokorny (1900–1980). Od 1931 r. uczęszczał do Publicznej Szkoły Powszechnej 7-klasowej Męskiej im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnobrzegu, od 1937 r. kontynuował naukę w Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnobrzegu.
W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Krakowie, gdzie ukończył szkołę uzyskując dyplom technika chemika.
W 1945 r. jako ekstern zdał maturę w Państwowym Gimnazjum i Liceum w Tarnobrzegu i podjął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej. W 1951 r. uzyskał tytuł zawodowy magistra inżyniera elektryka. Stopień naukowy doktora nauk technicznych uzyskał w 1962 r. w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie na podstawie rozprawy pt. Obciążalność kabli sztucznie chłodzonych przepływającym wewnątrz czynnikiem (promotor: prof. Stanisław Bladowski)Instytut Elektrotechniki Teoretycznej i Przemysłowej [dostęp 2026-06-17]., a w 1973 r. na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej – stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy zatytułowanej Komparatory statyczne w technice zabezpieczeń elektroenergetycznychStopnie doktora habilitowanego nadane przez Radę Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej lub uzyskane przez pracowników Wydziału [dostęp 2026-06-17]..
Pracę zawodową rozpoczął w 1949 r. w Katedrze Podstaw Elektrotechniki Politechniki Śląskiej jako młodszy asystent, w październiku 1952 r. został starszym asystentem w tej Katedrze, we wrześniu 1958 r. – adiunktem w Katedrze Urządzeń Elektrycznych Politechniki Śląskiej. Na przełomie lat 1966/1967 odbył sześciomiesięczny staż naukowy w Safety in Mines Research Establishment w Sheffield. W 1979 r. został powołany na stanowisko docenta i objął funkcję kierownika Zespołu Trakcji Elektrycznej w Instytucie Podstawowych Problemów Elektrotechniki i Energoelektroniki. Organizator i od 1985 r. kierownik Zakładu Trakcji Elektrycznej tej Uczelni. Zajmował się działalnością naukową związaną z rozwojem układów i konstrukcji przekształtników tyrystorowych dla pojazdów trakcyjnych. Dla studentów specjalności Trakcja Elektryczna prowadził zajęcia dydaktyczne: Energoelektronika, Napęd i sterowanie pojazdów trakcyjnych, Urządzenia elektroniczne w trakcji, Napędy asynchroniczne prądu przemiennego oraz seminaria dyplomowe.
Równocześnie pracował w Biurze Projektów Kopalnictwa Surowców Chemicznych (1955–1958) na stanowisku starszego projektanta, w Głównym Instytucie Górnictwa (1960–1975) na stanowisku adiunkta, a następnie na stanowisku samodzielnego pracownika naukowego, w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Centrum Naukowo-Produkcyjnego Elektryfikacji i Mechanizacji Górnictwa EMAG (1975–1979) na stanowisku docenta.
W 1988 r. przeszedł z Politechniki Śląskiej na stanowisko docenta w Politechnice Krakowskiej, gdzie pełnił funkcję kierownika Zakładu Trakcji Elektrycznej w Instytucie Elektrotechniki Wydziału Inżynierii Transportowej i Elektrycznej. W latach 1990–1991 był dziekanem Wydziału Inżynierii Transportowej i Elektrycznej (obecnie Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej) Politechniki Krakowskiej. W 1991 r. otrzymał nominację na stanowisko profesora nadzwyczajnego Politechniki Krakowskiej. Miał rangę dyrektora górniczego II stopnia.
W latach 1978–1984 pełnił funkcję przewodniczącego Gliwickiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej. Działał również w Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Górnictwa.
Autor i współautor 56 publikacji, 6 patentów, promotor kilku prac doktorskich.
Był dwukrotnie żonaty. W 1950 r. ożenił się z Alicją z domu Jurkiewicz, z którą miał syna Jerzego (ur. 1950) i córkę Ewę (ur. 1951), po raz drugi: w 1965 r. z Zofią z domu Kula.
Zmarł nagle w wieku 66 lat, pochowany 14 sierpnia 1991 r. na cmentarzu Batowickim w Krakowie (kwatera B8-VIII-6).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Złota i Srebrna Odznaka Honorowa SEP Złota i Srebrna Odznaka Honorowa NOT
Źródło:.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnobrzegu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Prądnik Czerwony w Krakowie Kategoria:Polscy inżynierowie elektrycy Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1966