+ 2 Księga Królewska 23 250pxStrony zawierające 1 i 2 Księgę Królewską w Kodeksie Leningradzkim (1008 n.e.) ← Rozdział 22 2 Krl Rozdział 24 → 2 Księga Królewska 23 (2 Krl 23) – dwudziesty trzeci rozdział Drugiej Księgi Królewskiej, wchodzącej w skład ksiąg historycznych Starego Testamentu chrześcijańskiej Biblii. Księga ta stanowi kompilację różnych kronik opisujących czyny królów Izraela i Judy, sporządzoną przez redaktora deuteronomistycznego w VII wieku p.n.e., z uzupełnieniami dodanymi w VI wieku p.n.e. Rozdział ten opisuje wydarzenia z okresu panowania Jozjasza, Joachaza i Jojakima, królów Judy.

Tekst Rozdział ten został pierwotnie napisany w języku hebrajskim i podzielony jest na 37 wersetów.

Świadkowie tekstu Wśród wczesnych rękopisów zawierających tekst tego rozdziału w języku hebrajskim wyróżnia się dokumenty należące do tradycji Tekstu Masoreckiego, w tym Kodeks Kairski (895 n.e.), Kodeks z Aleppo (X wiek) i Kodeks Leningradzki (1008 n.e.).

Istnieje również przekład na język greki koine znany jako Septuaginta, sporządzony w ostatnich kilku wiekach p.n.e. Do zachowanych starożytnych rękopisów Septuaginty należą Kodeks Watykański (B; B; IV wiek) i Kodeks Aleksandryjski (A; A; V wiek).Całość Drugiej Księgi Królewskiej jest nieobecna w zachowanym Kodeksie Synajskim. Istniejący palimpsest AqBurkitt zawiera wersety 11–27 w języku greckim koine przetłumaczone przez Akwilę z Synopy mniej więcej we wczesnym lub środkowym II wieku n.e.

Odniesienia do innych ksiąg biblijnych 2 Krl 23,1–3: 2 Krn 34,29–33 2 Krl 23,4–20: 1 Krl 13,1–10; 2 Krn 34,3–7 2 Krl 23,21–27: 2 Krn 35,1–19 2 Krl 23,28–30: 2 Krn 35,20–24 2 Krl 23,31–35: 2 Krn 36,1–4 2 Krl 23,36–37: 2 Krn 36,5–8

Analiza W końcowych partiach 2 Księgi Królewskiej (2 Krl 11–20 oraz 2 Krl 21–25) można zaobserwować równoległą strukturę narracyjną:

A. Atalia, córka Achaba, morduje ród królewski (2 Krl 11,1) B. Panowanie Joasza (2 Krl 11–12) C. Szybka sekwencja królów Izraela i Judy (2 Krl 13–16) D. Upadek Samarii (2 Krl 17) E. Odrodzenie Judy za Ezechiasza (2 Krl 18–20) A'. Manasses, król podobny do Achaba, promuje bałwochwalstwo i morduje niewinnych (2 Krl 21) B'. Panowanie Jozjasza (2 Krl 22–23) C'. Szybka sekwencja królów Judy (2 Krl 24) D'. Upadek Jerozolimy (2 Krl 25) E'. Wywyższenie Jojakina (2 Krl 25,27–30)

Fragment 2 Krl 22–23,30 zawiera przede wszystkim opowieść o działaniach Jozjasza z osiemnastego roku jego panowania (22,3; 23,23) oraz o odnalezieniu księgi Prawa (22,8–10; 23,24), co można podzielić na pięć inicjatyw królewskich: Odnalezienie księgi (22,3–11; „posłał”, 22,3) Zapytanie w sprawie księgi (22,12–20; „rozkazał”, 22,12) Przymierze i księga (23,1–3; „posłał”, 23,1) Reformy wynikające z księgi (23,4–20; „rozkazał”, 23,4) Pascha według księgi (23,21–24; „rozkazał”, 23,21)

Rozdziały 2 Krl 23–24 zawierają "zgrabny schemat" chaosu u schyłku Królestwa Judy: 2 Krl 23,31–24,2 2 Krl 24,8–25,1Joachaz panował trzy miesiąceJojakin panował trzy miesiąceJoachaz został uwięziony przez faraona NechoJojakin został uwięziony przez NabuchodonozoraNecho osadził na tronie Eliakima i zmienił jego imię na JojakimNabuchodonozor osadził na tronie Mataniasza i zmienił jego imię na SedecjaszNecho zabrał Joachaza do Egiptu; Joachaz zmarł w EgipcieNabuchodonozor zabrał Jojakina do Babilonu; Jojakin został ostatecznie wywyższony w Babilonie

Większość rozdziału 23 skupia się w szczególności na reakcji Jozjasza na Księgę Prawa. Wersety 2 Krl 23,4–20 odnotowują dwanaście działań Jozjasza, co w ujęciu numerologicznym symbolizuje jego "dwunastokrotne" oczyszczenie z bałwochwalstwa, reformację wszystkich dwunastu plemion Izraela i odnowę królestwa od Betel do Beer-Szeby. Jest on ósmym królem chwalonym za to, że "czynił to, co prawe" w oczach Boga, zaczął panować w ósmym roku życia (2 Krl 22,1) i był jedynym królem, który rzeczywiście usłyszał i przeczytał księgę Tory. Jednakże Jozjasz nie zdołał zapobiec zniszczeniu Judy. Pod koniec 2 Księgi Królewskiej wszystko, co ustanowiono w złotym wieku Salomona, zostaje zniweczone: za czasów Salomona Egipt wszedł w sojusz małżeński z Judą, ale po Jozjaszu Egipt podbija Judę (23,31–37), a podczas gdy Salomon przyjmował trybut, jego potomkowie musieli płacić go innym narodom.

Wprowadzenie reform religijnych przez Jozjasza (23,1–24) right|thumb|150px|Dolina Hinnoma, ok. 1900 r. Ta sekcja opisuje reformę religijną, którą Jozjasz przeprowadził wraz z całym ludem po zawarciu przymierza (w. 4). Działania te obejmowały trzy obszary: Świątynia Jerozolimska została oczyszczona z bożków i przywrócono jej "wyznaczoną centralną rolę" (w. 4–7, 11–12). Miejsca kultu w prowincjach judzkich zostały zbezczeszczone (w. 8–10, 13–14), a te w dawnym królestwie północnym zlikwidowano, w szczególności "ołtarz w Betel" ustanowiony przez Jeroboama (w. 12–20). Zniszczenie ołtarza w Betel (w. 15–18) stanowiło wyraźne nawiązanie do historii z 1 Księgi Królewskiej 13. Święto Paschy obchodzono wspólnie zgodnie z przymierzem (w. 21–23, por. Pwt 16,5–6).

Werset 10 Splugawił też Tofet, które jest w Dolinie Synów Hinnoma, aby już nikt nie przeprowadzał swego syna lub swojej córki przez ogień na cześć Molocha.2 Krl 23,10 (Biblia Tysiąclecia) "Tofet": Komentarz rabina Dawida Kimchiego do Ps 27,13 łączy "płonące wysypisko śmieci w Dolinie Hinnoma na południe od Jerozolimy" z koncepcją "ognistej Gehenny sądu", jako że "w tej wstrętnej dolinie nieustannie płonęły ognie, aby trawić wrzucane tam brudy i zwłoki".

Werset 11 Zniósł również konie, które królowie Judy poświęcili słońcu u wejścia do świątyni Pańskiej, obok komnaty dworzanina Natan-Melecha, która była w obrębie podwórców, a rydwany słoneczne spalił w ogniu.2 Krl 23,11 (Biblia Tysiąclecia) "Natan-Melech": Inskrypcja "(należący) do Natan-Melecha, sługi króla" została znaleziona na glinianej pieczęci (bulli) o średnicy nieco ponad 1 cm, odkrytej w Jerozolimie w Mieście Dawida. Tekst na pieczęci został rozszyfrowany przez Anat Mendel-Geberovich z Uniwersytetu Hebrajskiego. Identyfikacja imienia i tytułu "dworzanina" zgadza się chronologicznie z postacią biblijnego Natan-Melecha z tego wersetu.

Śmierć Jozjasza (23,25–30) 150px|thumb|right|Brązowa statuetka klęczącego władcy, prawdopodobnie Necho II, zbiory Brooklyn Museum. Śmierć Jozjasza wykazuje paralelę z Achabem – obaj zginęli w bitwach z obcymi mocarstwami i obaj zostali przywiezieni z pola bitwy do stolicy, aby ich pochować. Obaj dowiedzieli się o proroctwie zagłady swoich dynastii, która miała nastąpić nie za ich życia, ale za panowania ich potomków. Ogromną różnicą jest to, że Jozjasz otrzymał najwyższe pochwały od redaktorów Księgi Królewskiej za swoje reformy religijne (w. 25).

Werset 25 Nie było przed nim króla podobnego do niego, który by się nawrócił do Pana całym sercem, całą duszą i ze wszystkich sił, zgodnie z całym Prawem Mojżesza. I po nim już nie powstał taki jak on.2 Krl 23,25 (Biblia Tysiąclecia) "Nie było przed nim króla podobnego": Podobne słowa padają o Ezechiaszu w 2 Krl 18,5, jednak priorytety były inne: dla Ezechiasza było to "zaufanie Bogu", a dla Jozjasza "dokładne posłuszeństwo Prawu". "Po nim już nie powstał taki": Umiarkowana pochwała, ponieważ czterej kolejni królowie Judy po Jozjaszu byli uznawani za niegodziwych.

Joachaz, król Judy (23,31–35) Zapis o panowaniu Joachaza składa się ze wstępnej formuły opisującej jego rządy (w. 31–32) i zastąpieniu go Jojakimem przez faraona Necho (w. 33–35). Po pokonaniu Jozjasza pod Megiddo w 609 p.n.e., Necho spieszył się z pomocą swoim asyryjskim sojusznikom pod Harranem. W międzyczasie lud Judy koronował Joachaza, młodszego syna Jozjasza, tylko po to, by trzy miesiące później został zdetronizowany przez powracającego Necho. Necho osadził na tronie jako marionetkowego króla starszego brata Joachaza, Eliakima (Jojakima).

Werset 30 Słudzy jego przewieźli go martwego rydwanem z Megiddo, sprowadzili do Jerozolimy i pochowali we własnym grobie. Wtedy ludność kraju wzięła Joachaza, syna Jozjasza, i namaściła go, i ogłosiła królem w miejsce jego ojca.2 Krl 23,30 (Biblia Tysiąclecia) "Z Megiddo": Podobny los spotkał przodka Jozjasza, Ochozjasza z Judy (2 Krl 9,27–28). Szczegółowy opis śmierci Jozjasza zawiera 2 Krn 35,20–24.

Werset 31 W chwili objęcia rządów Joachaz miał dwadzieścia trzy lata i panował trzy miesiące w Jerozolimie. Matce jego było na imię Chamutal – córka Jeremiasza z Libny.2 Krl 23,31 (Biblia Tysiąclecia) Joachaz: Zapewne imię tronowe (w Jr 22,11 i 1 Krn 3,15 nosi imię "Szallum"). Zarówno W.F. Albright, jak i E.R. Thiele datują jego panowanie na 609 p.n.e.

Werset 33 Faraon Necho uwięził go w Ribla w kraju Chamat, aby nie panował w Jerozolimie, i nałożył na kraj daninę w wysokości stu talentów srebra i jednego talentu złota.2 Krl 23,33 (Biblia Tysiąclecia) "Ribla": Strategicznie ważna lokalizacja w dzisiejszym Libanie, z której później korzystał również Nabuchodonozor II. "Talent": Jednostka miary równa ok. 34 kg.

Werset 34 Następnie faraon Necho ustanowił królem Eliakima, syna Jozjasza, w miejsce Jozjasza, jego ojca, i zmienił mu imię na Jojakim. Joachaza zaś kazał zabrać, i tak przybył on do Egiptu, gdzie też umarł.2 Krl 23,34 (Biblia Tysiąclecia) "Zmienił mu imię": Zmiana imienia była oznaką poddaństwa, lecz faraon ograniczył się jedynie do zmiany boskiego elementu "El" na "Jeho" (odnoszącego się do Jahwe).

Jojakim, król Judy (23,36–37) Ta część stanowi wstępną formułę dotyczącą rządów Jojakima; opis jego panowania kontynuowany jest w rozdziale 24.

Werset 36 W chwili objęcia rządów Jojakim miał dwadzieścia pięć lat i panował jedenaście lat w Jerozolimie. Matce jego było na imię Zebidda – córka Pedajasza z Rumy.2 Krl 23,36 (Biblia Tysiąclecia) "Jojakim": Imię tronowe Eliakima, starszego brata Joachaza. "Ruma": Miejscowość prawdopodobnie w Galilei; małżeństwo Jozjasza z rodziną z północy mogło mieć na celu zabezpieczenie wpływów na tamtych terenach.

Ilustracje

Uwagi

Przypisy

Źródła

Linki zewnętrzne 2 Krl 23 – Biblia Tysiąclecia (Pallottinum) na DEON.pl Melachim II – rozdział 23 (Judaica Press) – tekst hebrajski z komentarzem Rasziego na Chabad.org

23