Gangtey-Phobji – słodkowodny obszar podmokły o powierzchni 970 ha znajdujący się w dolinie położonej w dystrykcie Wangdü Pʽodrang, w środkowej części Bhutanu.
Mokradła Gangtey-Phobji od 2014 roku stanowią obszar wodno-błotny o znaczeniu międzynarodowym, chroniony na mocy konwencji ramsarskiej; są również częścią ostoi ptaków IBA o nazwie Phopjika and Khatekha valleys organizacji BirdLife International.
Charakterystyka thumb|left|Krajobraz Gangtey-Phobji jesienią (2012) Kompleks mokradeł Gangtey-Phobji znajduje się w szerokiej dolinie polodowcowej położonej w dystrykcie Wangdü Pʽodrang, w środkowej części Bhutanu. Przez dolinę meandrują liczne stałe i okresowe potoki różnej wielkości, tworząc tereny bagienne i podmokłe łąki, na których rosną m.in. karłowate bambusy oraz kilka gatunków krzewów i roślin zielnych. Występująca tu roślinność zapobiega powodziom oraz erozji gleby. Strumienie przepływające przez obszar Gangtey-Phobji łączą się w większe cieki, które ostatecznie wpadają do rzeki Sankosz.
Dolina Phobjikha stanowi dla mieszkańców 44 wiosek, znajdujących się na jej obszarze, ważne źródło wody pitnej oraz służącej do nawadniania upraw. Dawniej w okresie letnim w dolinie odbywał się tradycyjny wypas zwierząt hodowlanych, m.in. bydła, koni, owiec i jaków (zob. transhumancja), współcześnie jednak część rolników osiedliła się w dolinie na stałe, na co wpływ miało wprowadzenie na ten teren uprawy ziemniaka na początku lat 80. XX wieku.
Coroczny przylot do doliny Phobjikha żurawi czarnoszyich (Grus nigricollis) jest symbolicznym zakończeniem okresu zbiorów. Ptaki te przez okres zimowy (od października do marca) żerują na skoszonych polach, żywiąc się resztkami zboża, pędami bambusa i dżdżownicami. W październiku (lub listopadzie) miejscowa ludność organizuje z tej okazji tradycyjny festiwal, a nocujące na bagnach zwierzęta ubogacają miejscowy krajobraz, stanowiąc element promocji zrównoważonej turystyki na tym obszarze. W dolinie znajduje się również XVI-wieczny buddyjski klasztor Gangteng będący popularnym celem pielgrzymek oraz podróży, zarówno dla turystów krajowych, jak i zagranicznych.
Klimat Średnia roczna temperatura powietrza w Gangtey-Phobji wynosi 8,3 °C. Lipiec jest miesiącem z najwyższą średnią miesięczną temperaturą (15,3 °C), zaś styczeń – z najniższą (–0,3 °C). W latach 1992–2003 średnia roczna suma opadów w tym regionie wyniosła 1411,4 mm, a maksymalne opady odnotowywano w lipcu (323,3 mm). Opady charakteryzują się sezonowością związaną z cyrkulacją monsunową (monsun letni trwa od czerwca do sierpnia).
Fauna thumb|Żurawie czarnoszyje (2020) Na terenie obszaru podmokłego Gangtey-Phobji występuje około 100 gatunków ptaków, w tym m.in. bliski zagrożenia wyginięciem żuraw czarnoszyi (Grus nigricollis), (Arborophila mandellii) oraz sęp himalajski (Gyps himalayensis), a także gatunki najmniejszej troski – tragopan czerwony (Tragopan satyra), kuropatnik (Ithaginis cruentus), olśniak himalajski (Lophophorus impejanus) i kiściec nepalski (Lophura leucomelanos). Na mokradłach występują 24 gatunki ssaków, które odwiedzają je w poszukiwaniu pożywienia i wody, m.in. zagrożona wyginięciem pandka ruda (Ailurus fulgens) i tygrys azjatycki (Panthera tigris), narażony na wyginięcie sambar jednobarwny (Rusa unicolor) i lampart plamisty (Panthera pardus), bliski zagrożenia goral himalajski (Naemorhedus goral), a także dzik euroazjatycki (Sus scrofa) i mundżak indyjski (Muntiacus muntjak).
Flora Na obszarze podmokłym w dolinie Phobjikha odnotowano występowanie 103 gatunków roślin, należących do 38 rodzin. Łącznie 90% obszaru mokradeł porasta bambus Yushania microphylla. Stosunkowo licznie występują tu gatunki endemiczne, takie jak , różanecznik oraz świetlik . Wzdłuż sezonowych strumieni rosną m.in. różaneczniki , a wzdłuż ścieżek przyrodniczych – irgi drobnolistne (Cotoneaster microphyllus).
Zbocza przylegające do północnej części doliny porasta głównie sosna himalajska (Pinus wallichiana) z brzozą pożyteczną (Betula utilis), różanecznikami (Rhododendron sp.) i klonami (Acer sp.) w warstwie podszytu; wyżej rośnie m.in. choina . W lasach na południowych zboczach doliny większy jest udział drzew liściastych, a w podszycie występują bambus , poziomka oraz różne gatunki z rodzajów Primula i Rubus.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Obszary Ramsar Kategoria:Obszary chronione Bhutanu Kategoria:Dystrykt Wangdü Pʽodrang