Henri-François-Xavier de Belsunce de Castelmoron (ur. 9 grudnia 1670 w La Force, zm. 4 czerwca 1755 w Marsylii) – francuski duchowny katolicki, biskup Marsylii w latach 1710–1755.
Biografia Henri François-Xavier de Belsunce de Castelmoron był drugim synem Armanda II de Belsunce de Castelmoron, markiza Castelmoron, barona Gavaudun, lorda Vieille-ville i Born, wielkiego seneszala i gubernatora prowincji i Condomais, oraz Anny Nompar de Caumont de Lauzun. Matka była siostrą księcia Antoine Nompar de Caumont. Rodzice byli wyznania hugenockiego.
Mając 16 lat, Henri przeszedł z protestantyzmu na katolicyzm, po wydaniu przez króla Ludwika XIV edyktu z Fontainebleau, odwołującego edykt nantejski. Uczył się w paryskim Lycée Louis-le-Grand. W 1689 roku wstąpił do zakonu jezuitów. Opuścił go w 1701 roku ze względu na stan zdrowia. Święcenia kapłańskie przyjął w 1703 roku.
Pełnił funkcję wikariusza generalnego diecezji Agen. W 1706 roku zmarła ciotka Susanne-Henriette de Foix de Candalle. Belsunce napisał książkę o jej życiu – Vie de Suzanne de Foix. 5 kwietnia 1709 Ludwik XIV mianował go biskupem Marsylii. Decyzja królewska została zatwierdzona przez papieża Klemensa XI 19 lutego 1710 roku. Sakrę biskupią przyjął 30 marca 1710 roku z rąk kard. Louis-Antoine de Noailles, arcybiskupa Paryża.
Po wydaniu przez papieża Klemensa XI konstytucji apostolskiej Unigenitus, potępiającej tezy oratorianina Pasquiera Quesnela, biskup Belsunce energicznie przeciwstawił się protestującym duchownym, tzw. „apelantom”. Zakazał oratorianom głoszenia kazań oraz odebrał im uprawnienia do udzielania sakramentów. Stanowczo potępił jansenizm.
Wydarzeniem, które naznaczyło lata episkopatu Belsunce’a, była wielka zaraza w Marsylii w 1720 roku. Gdy notable skorzystali z możliwości opuszczenia miasta na statkach udających się do Włoch, biskup Belsunce pozostał ze swoimi wiernymi. Organizował pomoc dla potrzebujących, czym zasłużył sobie na miano „Dobrego biskupa” (). Biskup Belsunce urządził procesję i poświęcił miasto Najświętszemu Sercu Jezusa podczas mszy odprawionej 1 listopada na bulwarze, który obecnie nosi jego imię. Inspiratorką zawierzenia była klauzurowa zakonnica ze zgromadzenia wizytek Anne-Madeleine Rémusat. Postawa biskupa została doceniona m.in. przez poetów (Belsunce ou la pestede Marseille) i Alexandra Pope’a (Essay on Man) oraz literata Victora Hugo (Discours contre la loi Falloux przed parlamentem 15 stycznia 1850). Do wydarzeń marsylskich i postawy Belsunce’a nawiązali również: François-René de Chateaubriand w Pamiętnikach zza grobu i Albert Camus w Dżumie.
Po ustaniu epidemii w październiku 1723 roku, za sugestią wuja księcia Nompar de Caumont, regent mianował biskupa Belsunce ordynariuszem na północy Francji. Belsunce odmówił, chcąc zostać ze swymi doświadczonymi losem diecezjanami. Odmówił również wyniesienia na stolicę metropolitalną w Bordeaux. Podczas zgromadzenia duchowieństwa w 1725 Belsunce oświadczył, że w walce z epidemią życie oddało 250 księży i osób zakonnych. Papież Klemens XII przesłał mu paliusz. W 1726 roku uczestniczył w synodzie prowincjonalnym w Embrun, zwołanym w celu potępienia jansenistycznych poglądów , biskupa . Po 1730 roku Belsunce wspierał szkolnictwo podstawowe i średnie. Sprzyjał jezuitom i ich nowemu kolegium, któremu nadano jego imię.
Belsunce był opatem komendatoryjnym w regionie Vivarais. Jako członek Akademii Marsylskiej, uczestniczył w kilku spotkaniach, zwłaszcza 12 stycznia 1746 roku, na którym przyjęto jako członka stowarzyszonego Voltaire.
W latach 1747–1751 pod jego nazwiskiem ukazały się trzy tomy dzieła „Starożytność Kościoła Marsylskiego i sukcesja jego biskupów” (). Obecnie uważa się, że jego prawdziwym autorem był jezuita (1694–1761), główny współpracownik purpurata.
Biskup Henri de Belsunce zmarł w Marsylii 4 czerwca 1755 roku. Mowę pogrzebową wygłosił jezuita Alexandre Lenfant.
Publikacje 1707 – Abrégé de la vie de Suzanne-Henriette de Foix de Candale, Agen, Gayau. 1730 – Neuf lettres à M. de Colbert, Évêque de Montpellier, Marseille, Brébion. 1740 – Le Livre de Saint Augustin traduit en français, Marseille, Brébion. 1747–1751 – L'Antiquité de l’Église de Marseille et la succession de ses évêques, Marseille (w 3 tomach). 1752 – L'Art de bien mourir par le cardinal Robert Bellarmin, Marseille, Brébion (tłumaczenie z łaciny). 1753 – Instructions sur l'incrédulité, Marseille, Brébion. 1822 – Œuvres choisies de l'évêque de Marseille, Metz (w 2 tomach). List z 22 października 1720 r. adresowany do Louisa de La Tour du Pin de Montauban, biskupa Tulonu, dotyczący dżumy.
Upamiętnienie W Marsylii imię biskupa Henri de Belsunce nosi jedna z dzielnic – . W Paryżu i Nantes dedykowano mu ulice. Od 1892 przed Archikatedrą Saint-Marie-Majeure znajduje się dedykowany mu pomnik, pierwotnie na bulwarze noszącym jego imię (od 1853). Autorem posągu jest rzeźbiarz .
Biskup Belsunce został przedstawiony na obrazach: Le Dévouement de monseigneur de Belzunce (1671–1755), évêque de Marseille, durant la peste qui désola cette ville en 1720, , 1819, Luwr Monseigneur de Belsunce pendant la peste de Marseille, François Gérard, 1834,
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Francuscy biskupi katoliccy Kategoria:Francuscy jezuici Kategoria:Francuska szlachta Kategoria:Ludzie związani z Marsylią Kategoria:Urodzeni w 1670 Kategoria:Zmarli w 1755