dnd, znana również jako The Game of Dungeons – jedna z pierwszych komputerowych gier fabularnych (cRPG), stworzona w 1975 roku na systemie PLATO przez Gary’ego Whisenhunta i Raya Wooda.

Gra była inspirowana systemem Dungeons & Dragons (D&D) autorstwa Gary’ego Gygaxa i Dave’a Arnesona, a jej tytuł nawiązywał bezpośrednio do skrótu nazwy tej gry fabularnej. Dnd jest uznawana za jedną z pierwszych gier, w której pojawił się boss jako element rozgrywki.

Rozgrywka Mechanika Dnd była grą tekstową, w której lochy przedstawione były za pomocą znaków ASCII w widoku z góry (pole 3×3 widoczne dla gracza). Gracz poruszał się po labiryncie korytarzy i pomieszczeń, walcząc z potworami, zbierając skarby i odkrywając pułapki. Sterowanie odbywało się za pomocą klawiszy strzałek (na klawiaturze PLATO: W, A, X, D – odpowiednio góra, lewo, dół, prawo).

Gracz rozpoczynał grę od losowo wygenerowanej postaci, której atrybuty (siła, inteligencja, mądrość, zręczność, punkty życia) były przydzielane losowo. Dostępne były trzy klasy postaci: Wojownik (), Mag () oraz Kleryk (). Mag i Kleryk mogli rzucać zaklęcia, takie jak Kula Ognia, Piorun czy Uśpienie. Postać mogła awansować, zdobywając punkty doświadczenia za pokonywanie potworów i zbieranie złota. Wzrost poziomu zwiększał punkty życia oraz umiejętność rzucania zaklęć.

Lochy i cele Gra początkowo oferowała jeden loch: Whisenwood Dungeon. Natomiast w wydaniu na DOS pięć: The Cavern, Lamorte, Shvenk’s Lair, Telengard i The Warren. Celem gry było odnalezienie Orba, przedmiotu nadającego nieśmiertelność, ukrytego w jednym z lochów. Orba strzegł Złoty Smok – pierwszy boss w historii gier wideo. Pokonanie smoka i wyjście z lochu z Orbem kończyło grę zwycięstwem.

W lochach można było znaleźć skarby (złoto, klejnoty, magiczne przedmioty), pułapki, księgi losowo zmieniające atrybuty postaci, fontanny o losowych efektach, teleporty przenoszące gracza na losowy poziom lochu oraz ołtarze, które pozwalały na modlitwę lub wydawanie złota w zamian za boską ochronę.

Walka i magia Walka w Dnd była turowa: gracz mógł atakować lub unikać. System walki opierał się na losowych rzutach kośćmi, uwzględniających poziom postaci, atrybuty oraz czynniki zewnętrzne, takie jak aktywne zaklęcia. Gra zawierała humorystyczne elementy, takie jak żartobliwe zaklęcia (np. Kitchen Sink) oraz komunikaty po pokonaniu potworów (np. Swiss Cheese!). Postać ginęła na stałe po śmierci, co wymuszało rozpoczęcie rozgrywki od nowa.

Historia powstania Gra została stworzona na PLATO IV, system edukacyjny oparty na terminalach z ekranami plazmowymi, który umożliwiał wyświetlanie grafik wektorowych oraz interakcję wieloużytkownikową. System PLATO, rozwijany od lat 60. na Uniwersytecie Illinois w Urbana-Champaign, był początkowo przeznaczony do celów dydaktycznych, jednak szybko stał się platformą dla pierwszych gier komputerowych, w tym dnd. Dnd napisano w języku TUTOR. Ułatwiał on tworzenie interaktywnych lekcji i gier, w tym grafikę wektorową, obsługę wieloużytkownikową oraz szybką odpowiedź na polecenia. Pomimo wolnego łącza (1260 bodów), terminale PLATO reagowały natychmiastowo na naciśnięcia klawiszy, co było kluczowe dla płynnej rozgrywki.

Gary Whisenhunt i Ray Wood, studenci Southern Illinois University, zainspirowani grą pedit5 (znaną także jako The Dungeon) autorstwa Rusty’ego Rutherforda, postanowili stworzyć własną, bardziej rozbudowaną wersję gry opartą na zasadach Dungeons & Dragons. Prace nad dnd trwały w 1974 i 1975 roku, a gra zadebiutowała jesienią 1975 roku. W odróżnieniu od pedit5, która była jednopoziomowa, dnd oferowała 20 poziomów lochów (później zredukowanych do 5 w niektórych wersjach) oraz bardziej złożony system walki i eksploracji.

W 1976 do zespołu dołączyli Dirk Pellett i Flint Pellett, którzy znacząco rozbudowali grę, dodając nowe przedmioty magiczne, potwory, pułapki, teleporty oraz unikalne elementy, takie jak Lampa z Dżinnem, pozwalająca „spełniać życzenia”, np. wyjście z lochu lub poprawa statystyk postaci.

Porty i kontynuacje Gra została nieautoryzowanie zaadaptowana na inne systemy, m.in. przez Daniele’a Lawrence’a, który w 1976 przeniósł ją na komputer DEC PDP-10 (pod systemem TOPS-10). Wersja Lawrence’a, również nazywana dnd, została później sprzedana komercyjnie pod nazwą Telengard (1982), z pominięciem dwóch lochów i zredukowaniem systemu klas postaci do jednej. Lawrence nie znał oryginalnych autorów gry aż do wielu lat później.

Odbiór i znaczenie Gra zyskała popularność wśród użytkowników systemu PLATO. Do końca 1976 została uruchomiona ponad 100 000 razy, przy czym na świecie istniało zaledwie kilka tysięcy terminali PLATO.

Wprowadziła elementy, które później pojawiły się w innych grach RPG, m.in. możliwość powrotu do wcześniej eksplorowanych poziomów lochów oraz bossa jako cel końcowy – Złoty Smok strzegący Orba, przedmiotu nadającego nieśmiertelność. System losowego generowania postaci, w którym gracz mógł wielokrotnie losować atrybuty (siła, inteligencja, mądrość, zręczność, punkty życia), aby uzyskać korzystniejsze parametry, również był nowatorski. Zbieranie złota i pokonywanie potworów pozwalało na zdobycie punktów doświadczenia, które przekładały się na wzrost poziomu postaci oraz poprawę umiejętności, takich jak rzucanie zaklęć.

Do gier bezpośrednio inspirowanych dnd należą m.in. Orthanc (1975–1976) autorstwa Paula Rescha, z dynamicznie generowanymi lochami i ograniczoną obsługą multiplayer, oraz Moria (1975–1976) autorstwa Keveta Duncombe’a, pierwsza gra RPG z perspektywą pierwszej osoby oraz wsparciem dla 10 graczy jednocześnie.

Dnd jest uznawana za jedną z pierwszych gier cRPG, która ukształtowała wiele elementów późniejszych produkcji, takich jak seria Wizardry (1981), Rogue (1980) czy MUD (1978–1987).

Gra była popularna wśród użytkowników PLATO. Studenci organizowali turnieje, a niektórzy spędzali noce w laboratoriach komputerowych, aby w nią grać. Zdarzało się, że użytkownicy włamywali się do zamkniętych pomieszczeń, aby kontynuować rozgrywkę przez weekend. Administratorzy systemu PLATO wielokrotnie usuwali grę, uważając ją za marnotrawstwo zasobów. Autorzy musieli wówczas odtwarzać kod z wydruków.

Przypisy

Linki zewnętrzne Bezpłatna wersja dnd w języku angielskim

Kategoria:Gry komputerowe oparte na systemie Dungeons & Dragons Kategoria:Gry komputerowe z 1975 roku Kategoria:Smoki w kulturze popularnej Kategoria:Komputerowe gry fantasy Kategoria:Gry komputerowe wyprodukowane w Stanach Zjednoczonych