oko ()
, ,
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) narząd wzroku; (1.2) krążek tłuszczu na powierzchni płynu (1.3) otwór pomiędzy węzłami (splotami) sieci (1.4) w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru; (1.5) służba obserwacyjna na statku albo jachcie (1.6) marynarz lub żeglarz pełniący służbę obserwacyjną na oku (1.5) (1.7) otwór w pętli zawiązanej lub zaplecionej na końcu liny np. cumy (1.8) centrum cyklonu tropikalnego (1.9) punkt, jednostka (1.10) litr
(1.1, 1.5-6) (1.2-4, 1.7-8)
(1.1) Nigdy nie zapomnę tych świdrujących oczu. (1.2) Zupę pokrywały odrażające oka tłuszczu. (1.3) Ta sieć ma za duże oka, każda ryba z niej ucieknie. (1.4) Są nadal żywe, ponieważ mają dwoje oczuInteraktywna droga do poznania Go, go.art.pl.. (1.5) Całą wachtę stałem na oku. (1.6) Kapitan wyznaczył mnie na oko. (1.7) Załóż oko cumy na poler. (1.8) Statek wpadł w oko cyklonu.
(1.1) niebieskie / brązowe / szare / zielone / czarne / piwne / przekrwione oko (oczy) • trzeć / przecierać oko (oczy) • zamknąć / przymknąć / otworzyć / rozewrzeć oko (oczy) • mrużyć / wybałuszać oczy • przewracać oczami (1.4) fałszywe oko
(1.1) ślepie, gała; oczęta, oczynki (1.2) plama (1.7) pętla
(1.1) oko złożone
(1.1) twarz
(1.1) źrenica, tęczówka
oczniak , ocznica , ocznik , oczkownica , oczkowanie , oczynka oczko oczysko zoczyć , oczkować oczny, naoczny, oczkowy, bystrooki zaocznie, naocznie
(1.1) ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało • argusowe oko • argusowe oczy • bać się spojrzeć w oczy • bez mrugnięcia okiem • bić po oczach • błądzić oczyma • być cierniem / być solą w oku • ciemno, choć oko wykol • cieszyć oko • co z oczu, to z serca • czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal • czego oko nie widzi, tego sercu nie żal • diabeł / diabłem z oczu patrzy • dobrze z oczu patrzy • ginąć / niknąć w oczach • gołym okiem • iść, dokąd oczy poniosą / iść, gdzie oczy poniosą • jak okiem sięgnąć • jak okiem sięgnąć • jedno oko na Maroko, a drugie na Kaukaz • chłonąć oczami / pożerać oczami • kij ci w oko • kłamać w żywe oczy • kłuć w oczy • kwarcowe kocie oko • łuski z oczu spadają • łza się w oku kręci • maślane oczy • mgnienie oka • mieć bielmo na oczach • mieć klapki na oczach • mieć na oku • mieć obłęd w oczach • mieć oczy szeroko otwarte • mieć oczy z tyłu głowy • mieć sokole oko • mieć swoje oczy i uszy • mówić prosto w oczy • mydlić oczy • na czyichś oczach • na oko • na piękne oczy • nie spuszczać z oczu • nie wierzyć własnym oczom • nie zmrużyć oka • oczy jak szklanki • oczy stanęły w słup • oczy świata • Oko Afryki • oko bomby • oko do serca okno • oko cyklonu • oko za oko, ząb za ząb • otworzyć oczy • pawie oko • perskie oko • pi razy oko • przejrzeć na oczy • przymykać oko / przymknąć oko • psu oczy sprzedać • pustka w oczach • puszczać / robić oko • robić wielkie oczy / robić okrągłe oczy • rosnąć w czyichś oczach • rosnąć w oczach • rzucać się w oczy • rzucić okiem • rzut oka / na pierwszy rzut oka • skoczyć sobie do oczu • spędzać sen z oczu • spoglądać łaskawym okiem • spojrzeć prawdzie w oczy • stracić z oczu • strzec jak źrenicy oka • szklane oczy • świecić oczyma / świecić oczami • śmierć zajrzała w oczy • świeczki stanęły w oczach • troić się w oczach • trzecie oko • tygrysie oko • w cztery oczy • walić prawdę między oczy • w mgnieniu oka • widzieć na własne oczy • wilkiem z oczu patrzy • wodzić okiem • wole oczy • wpaść w oko • wyczytać z oczu • z przymrużeniem oka • z zamkniętymi oczami • zawiesić oko • zejść z oczu / schodzić z oczu • złe oko / złe oczy • zrobić wielkie oczy • żabie oczy • źle z oczu patrzy chuj ci w oko / chuj w oko • mieć kurwiki w oczach • oczy pizdą zarosły przysłowia: biednemu zawsze wiatr w oczy • co oko widzi, to głowa dorozumie • czego oko nie widzi, tego sercu nie żal • do oczu jako miód, poza oczy jako jad • kruk krukowi oka nie wykole • pańskie oko konia tuczy • strach ma wielkie oczy • tego oko szuka, co sercu miłe • źdźbło w oku bliźniego widzisz, a belki w swoim nie dostrzegasz
(1.1) Krystyna Długosz-Kurczabowa, Stanisław Dubisz, Gramatyka historyczna języka polskiego, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2001, s. 35. < Edward Łuczyński, Jolanta Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia, wyd. II rozszerzone i uzupełnione, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, s. 119. (1.1) , , (1.10)
Liczba mnoga "oczy" to pozostałość liczby podwójnej, używanej dawniej do par obiektów, natomiast "oka" kiedyś było właściwą liczbą mnogą stosowaną przy przynajmniej trzech obiektachWestfal S.: Rzecz o polszczyźnie, Londyn 1956. (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała
(1.10) afrykanerski: (1.1) oog ajnoski: (1.1) シㇰ (sik) akadyjski: (1.1) 𒅆 (īnu) akan: (1.1) aniwa albański: (1.1) sy aleucki: (1.1) d'aq, da-x̂ amharski: (1.1) ዐይን (ʿäyən) angielski: (1.1) eye; (1.4) eye; (1.6) seaman/sailor on lookout duty; (1.7) collar in the end of a rope; (1.8) centre of cyclone, storm centre arabski: (1.1) عين (ʿayn) aragoński: (1.1) güello , uello aramejski: (1.1) syryjski ܥܝܢܐ (ʕaynā’), hebrajski עינא (ʕaynā’) arczyński: (1.1) лур (lur) asamski: (1.1) চকু (soku), আঁখি awarski: (1.1) бер azerski: (1.1) göz bambara: (1.1) ɲɛ baskijski: (1.1) begi bengalski: (1.1) আঁখি (ām̐khi) bhodźpuri: (1.1) आंख białoruski: (1.1) вока (woka) bretoński: (1.1) lagad bułgarski: (1.1) око chiński standardowy: (1.1) 目 (mù) chorwacki: (1.1) oko czeski: (1.1) oko ; (1.4) oko dolnołużycki: (1.1) woko duński: (1.1) øje elfdalski: (1.1) oga esperanto: (1.1) okulo; (1.4) okulo estoński: (1.1) silm farerski: (1.1) eyga fenicki: (1.1) 𐤏𐤍 (ʕn), 𐤍𐤉𐤀(ʕyn) fidżyjski: (1.1) mata fiński: (1.1) silmä francuski: (1.1) œil fryzyjski: (1.1) each galicyjski: (1.1) ollo gocki: (1.1) 𐌰𐌿𐌲𐍉 (augō) górnołużycki: (1.1) woko grenlandzki: (1.1) isi guarani: (1.1) tesa gudźarati: (1.1) આંખ (āṅkha) hausa: (1.1) ido hawajski: (1.1) maka; (1.3) maka hebrajski: (1.1) עין (ajin) hindi: (1.1) आँख (ā̃kh) hiszpański: (1.1) ojo ; (1.2) ojo ; (1.3) ojo ido: (1.1) okulo inari: (1.1) čalme interlingua: (1.1) oculo inuktitut: (1.1) ᐃᔨ (iji) irlandzki: (1.1) súil islandzki: (1.1) auga japoński: (1.1) め (me), 目 (me), アイ (ai), 眼 (me) jidysz: (1.1) אויג (ojg) joruba: (1.1) oju kabardyjski: (1.1) нэ kabowerdeński: (1.1) odju kabylski: (1.1) allen kanuri: (1.1) shim kaszubski: (1.1) òkò kataloński: (1.1) ull kazachski: (1.1) көз ketyjski: (1.1) десь (dʼesʼ) khowarski: (1.1) غیچ litewski: (1.1) akis luksemburski: (1.1) A łaciński: (1.1) oculus łatgalski: (1.1) acs łotewski: (1.1) acs macedoński: (1.1) око maithili: (1.1) अंख maltański: (1.1) għajn manx: (1.1) sooill nepalski: (1.1) आँखा (ā̃khā) niderlandzki: (1.1) oog niemiecki: (1.1) Auge ; (1.2) Fettauge , Auge ; (1.8) Auge niue: (1.1) mata norweski (bokmål): (1.1) øye nowogrecki: (1.1) μάτι , οφθαλμός , όμμα nowopruski: (1.1) aks orija: (1.1) ଆଖି ormiański: (1.1) աչք (ačʿkʿ), աչ (ačʿ), ակն (akn) pahlawi: (1.1) 𐭰𐭱𐭬 / 𐭠𐭩𐭭𐭤 (čašm) pali: (1.1) akkhi / अक्खि / အက္ခိ , cakkhu pendżabski: (1.1) ਅੱਖ (akh:) perski: (1.1) چشم (češm) polski język migowy: połabski: (1.1) våťü pontyjski: (1.1) ομμάτι , ομμάτιν portugalski: (1.1) olho romski: (1.1) jakh rosyjski: (1.1) глаз , око ; (1.3) ячейка rumuński: (1.1) ochi sanskryt: (1.1) अक्षि (ákṣi), अक्षन् serbski: (1.1) око serbsko-chorwacki: (1.1) око sindhi: (1.1) अखि słowacki: (1.1) oko słoweński: (1.1) oko staroangielski: (1.1) ēage staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) ⱁⰽⱁ / око staroegipski: (1.1) (ỉrt) starofryzyjski: (1.1) āge starogrecki: (1.1) ὀφθαλμός , ὄμμα , ὤψ (ṓps) staroirlandzki: (1.1) súil staronordyjski: (1.1) auga staroormiański: (1.1) ակն (akn) staropruski: (1.1) ackis starosaksoński: (1.1) ōga staro-wysoko-niemiecki: (1.1) ouga suahili: (1.1) jicho syngaleski: (1.1) ඇස (æsa) szwedzki: (1.1) öga ; (1.2) fettöga ; (1.3) maska ; (1.4) öga ; (1.7) ögla , snara ; (1.8) öga tagalski: (1.1) mata tajski: (1.1) ตา tamilski: (1.1) கண் tatarski: (1.1) küz telugu: (1.1) అక్షి (akṣi), కన్ను (kannu) turecki: (1.1) göz tybetański: མིག, སྤྱན་ ukraiński: (1.1) око ; (1.8) око umbundu: (1.1) iso urdu: (1.1) آنکھ (ā̃ṅkh) volapük: (1.1) log walijski: (1.1) llygad / węgierski: (1.1) szem wietnamski: (1.1) mắt wilamowski: (1.1) aug , aojg , oüg włoski: (1.1) occhio wolof: (1.1) bët, gët zulu: (1.1) iso
oko ()
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) oko przyimek (2.1) o (2.2) przy (2.3) około (2.4) wokół
(1.1)
(2.1) Ne brini oko mene. → Nie martw się o mnie. (2.2) Sjedimo oko stola i razgovaramo. → Siedzimy przy stole i rozmawiamy. (2.3) Oko 20 sati objavljeno rezultate izbora. → Około godziny 20 podano wyniki wyborów.
očni
oko ()
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) oko
(1.1)
(1.1) V jazyce metafor je oko nejčastěji spojováno s duší (jakožto její okno).z Internetu → W języku metafor oko najczęściej łączone jest z duszą (jako jej okno).
očko oční
lhát do očí • mezi čtyřma očima • kuří oko • se zavřenýma očima • střežit jako oko v hlavě przysłowie strach má velké oči
(1.1) zobacz też: Indeks:Czeski - Części ciała
oko ()
rzeczownik (1.1) ósemka, liczba osiem (1.2) ósemka, grupa składająca się z ośmiu elementów
(1.1-2)
(1.1) Li desegnis okon. → On narysował ósemkę. (1.2) Konkurso de remistaj okoj jam komencis. → Zawody ósemek wioślarskich już się rozpoczęły.
(1.2) okopo
ok oka oke
(1.1)
oko ()
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) oko
(1.1) čierne / belasé / modré / sivé / šedé / hnedé oči
očko
<
(1.1) zobacz też: Indeks:Słowacki - Części ciała
oko ()
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) oko
(1.1) Oči me bolijo. → Oczy mnie bolą.
<
(1.1) zobacz też: Indeks:Słoweński - Części ciała