Urania (gresk Οὐρανία, Ourania; ‘himmelsk’) var ifølgje gresk mytologi ei av dei ni musene. Som dei andre musene er ho rekna som dotter av av Zevs og Mnemosyne.Hesiod: Theogonen 78Ovid: Fasti v. 55. I byrjinga var Urania ei muse for musikk, song og dans, men i klassisk tid, då musene blei gjevne særskilde kunstnariske og litterære sfærer, blei områda hennar astronomi og astronomiske skrifter.«Ourania», Theoi Project I denne forma blei ho avbilda medan ho peika på ein globus med ein liten peikestokk.«Ourania», Theoi Project
Nokre kjelder vil ha det til at ho blei mor til musikaren LinosSuda, oppslagsord «Linos»Pausanias: Beskrivelse av Hellas, 9. 29. 5 med Apollon,Hyginus: Fabulæ 161 men vanlegvis er det systera hennar Kalliope som blir sagt å vera mor til Linos. Også Hymenaios er nemnd som ein son av Urania.Catillus lxi. 2.
Framstilling Urania er kledd i ein kappe pynta med stjerner og har augo og merksemda si fokusert på himmelen. Ho er vanlegvis representert med ein himmelglobus som ho peikar på med ein liten stav. Ho er i stand til å spå om framtida ved å lesa av plasseringa til stjernene.Statius: Thebaiden 8. 548 ff
Ho blei ofte assosiert med universell kjærleik og heilag ånd, og som den eldste av systrene sine arve Urania autoriteten og makta til Zevs og venleiken og ynda til mora Mnemosyne. Dei som er mest opptatt av filosofi og stjernehimmel er dei kjæraste for henne. Dei som er blitt instruerte av henne, løftar ho opp til himmelen, for det er førestilling, fantasi og tankekraft som løftar sjela til mennesket til himmelske høgder.Diodorus: Bibliotheca historica 4. 7. 1
Under renessansen byrja Urania å bli framstilt som ei eiga muse for særskilte kristne poetar. I John Milton sitt verk Det tapte paradis (1667) påkallar diktaren musa Urania for å gje han støtte for forteljinga om skapinga av kosmos, men han åtvarer om at det er «[t]he meaning, not the name I call» (7.5), det vil seia at han viser til ‘tydinga og ikkje namnet.’
Astronomi og navigasjon Urania har gjeve namn til observatorium som Urania i Berlin, Budapest, București, Wien, Zürich, Antwerpen og Uranienborg på øya Ven. Asteroiden 30 Urania er òg oppkalla etter henne.
Universitetet i São Paulo sitt institutt for astronomi, geofysikk og atmosfæriske vitskapar har ein logo som førestiller Urania. Det offisielle seglet til den amerikanske marinen sitt observatorium i Washington, D.C., som reknar ut koordinert universaltid (UTC), har eit portrett av Urania.
Galleri
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Urania» frå , den 24. juli 2026.
Bakgrunnsstoff
Kategori:Astronomi i den greske antikken Kategori:Muser