Tadeusz Maria Gelewski (ur. 25 września 1922 we Lwowie, zm. 16 stycznia 2002 w Olsztynie) – polski prawnik i historyk związany z Olsztynem, wieloletni wykładowca Wyższej Szkoły Pedagogicznej oraz jej prorektor. Działacz Stronnictwa Demokratycznego na Warmii i Mazurach.
Życiorys Urodził się we Lwowie w rodzinie ziemiańskiej. Ojciec Jan Leon Gelewski był doktorem praw i adwokatem. W czasie II wojny światowej rodzina była represjonowana przez władze sowieckie, a Tadeusz Gelewski w szeregach kontrwywiadu Armii Krajowej uczestniczył w akcjach na Bliskim Wschodzie. Po 1945 mieszkał w Szczecinie i Bydgoszczy. W 1961 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Pracę magisterską pisał pod kierunkiem prof. Krzysztofa Skubiszewskiego. W 1967 uzyskał stopień doktora nauk prawnych na podstawie rozprawy Kontrabanda wojenna w prawie po 1939 roku (pisanej również pod kierunkiem prof. Skubiszewskiego). W 1977 uzyskał habilitację na podstawie pracy Zbrodnie wojenne na morzu w drugiej wojnie światowej. Od 1988 był profesorem nauk humanistycznych.
W 1969 przeprowadził się do Olsztyna, gdzie od 1974 wykładał m.in. historię starożytną i kulturę antyczną na Wyższej Szkole Pedagogicznej. Był kolejno kierownikiem Samodzielnej Pracowni Kulturoznawstwa, Zakładu Historii Powszechnej oraz Katedry Nowożytnej i Najnowszej Historii Powszechnej WSP, a także prorektorem uczelni. Zajmował się naukowo historią najnowszą świata, okresem I i II wojny światowej, prawem międzynarodowym publicznym, a także zbrodniami wojennymi. Był również kierownikiem biura Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz członkiem Komisji Prawa Morskiego gdańskiego oddziału Polskiej Akademii Nauk. Współpracował z Wojskowym Instytutem Historycznym. Sprawował funkcję zastępcy dyrektora wydawnictwa "Pojezierze". Wykładowcą WSP pozostawał do 1996.
Był działaczem Stronnictwa Demokratycznego w OlsztynieWaldemar Żebrowski, Rok 1989 w Warszawie i w Olsztyńskiem: (wybrane problemy), Wydawnictwo "Dak", Olsztyn 1999, s. 105. Sprawował m.in. funkcję wiceprzewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu SD, a także wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej PRON. Znalazł się wśród członków kapituły ustanowionej przez Stronnictwo Nagrody im. Biskupa Ignacego Krasickiego.
Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a także Medalem Komisji Edukacji NarodowejZmarł Tadeusz Maria Gelewski, „Wiadomości Uniwersyteckie UWM”, nr 1 z 1 lutego 2002, s. 9.
Żonaty z Jadwigą Gelewską.
Spoczywa na cmentarzu komunalnym w Olsztynie (kw. 19B rząd 2 grób 7).
Wybrane publikacje Zbrodnie wojenne na morzu w drugiej wojnie światowej, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1976 Bitwa na Morzu Jawajskim, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1984 Jalu 1894, Wydawnictwo "Bellona", Warszawa 1995, seria Historyczne Bitwy Singapur 1942. Klęska na Malajach i upadek Singapuru. Wydawnictwo „Marpress”, Gdańsk 2006 (wydana pośmiertnie dzięki staraniom Jacka Trawczyńskiego)
Przypisy
Bibliografia Tomasz Śrutkowski, Waldemar Żebrowski, Historia nagrody imienia Biskupa Ignacego Krasickiego, Wydawnictwo ElSet, Olsztyn 1998, s. 52 Jacek Trawczyński, Historia wydania siódmej książki; Rys o Wolfgangu Koeppenie, "Palestra", nr 3–4, 2008.
Lista publikacji w katalogu Biblioteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Kategoria:Prorektorzy uczelni w Polsce Kategoria:Członkowie rad miejskich PRON Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2002