Kościół w Rutsker – świątynia należąca do Kościoła Danii. Znajduje się w północno-wschodniej części Bornholmu. Stojąc na 130-metrowym wzgórzu, trzecim co do wysokości wzniesieniu wyspy, jest najwyżej położonym kościołem Bornholmu. Ze wzgórza tego rozciąga się rozległy widok na obszary północnego Bornholmu aż po południowe wybrzeże Szwecji na horyzoncie, dlatego kościół dawniej służył jako punkt orientacyjny. Jednym z tutejszych pastorów był Poul Ancher, bohater walki o wolność Bornholmu w XVII wieku.
Wezwanie Kościół pierwotnie nosił imię św. Michała Archanioła, ale określano go jako Røs Kirke, co po łacinie brzmiało Ecclesia Rutziana. Nazwa ta oznaczała prawdopodobnie „stos kamieni”. W 1671 roku nauczyciel Rasmus Pedersen Ravn zinterpretował ją jako Ruths Kirke, „na cześć Moabitki Rut”, i takie określenie przetrwało do dziś. Z kolei nazwa Rutsker została utworzona przez dodanie przyrostka -ker, oznaczającego w dialekcie bornholmskim „kościół”. Historia i architektura Kościół zbudowany został w XII wieku, w okresie romańskim, za panowania Waldemara I. Początkowo składał się z apsydy, prezbiterium i nawy. Jeszcze w okresie romańskim dobudowano wieżę i kruchtę od strony południowej. Z tamtej budowli do dziś zachowały się jedynie apsyda, prezbiterium i południowa ściana nawy. Do czasu reformacji kościół należał do arcybiskupstwa Lund. W 1877 roku do północnej strony kościoła dostawiono przybudówkę otwierającą się bezpośrednio na nawę. Pierwotna wieża, północna ściana nawy i kruchta zostały zburzone w 1886 roku. Nawę przedłużono wówczas o 3 metry w kierunku zachodnim. Dobudowano też nową wieżę, która od tamtej pory służy jako wejście, przez co kruchta stała się zbędna. Apsyda jest niezwykle bogato zdobiona na zewnątrz pilastrami, fryzem łukowym i ozdobną niszą z kolumną. Dach wieży pokryty jest łupkiem, nawy i prezbiterium czerwoną dachówką, zaś apsyda ma dach blaszany.
Dwupiętrowa, wolnostojąca dzwonnica, pochodząca z drugiej połowy XVI wieku, jest prawdopodobnie najstarszą dzwonnicą na Bornholmie. Dolna kondygnacja jest kamienna i ma sklepienie kolebkowe. Kondygnacja górna jest konstrukcji szkieletowej. W przeciwieństwie do innych dzwonnic na Bornholmie, posiada tylko jedno wejście i dlatego nigdy nie służyła jako brama na cmentarz. Dzwonnica nie spełnia swego głównego zadania, ponieważ oba dzwony od 1886 roku wiszą w nowej wieży. Jeden odlany został w 1580 roku przez Matthiasa Bennincka z Lubeki i ma średnicę 1 metra. Drugi, o średnicy 67 centymetrów, jest dziełem Felixa Fuchsa z Kopenhagi, a powstał w 1631 roku.
Apsyda zachowała romańskie sklepienie półkoliste. Prezbiterium pierwotnie miało drewniany dach, który pod koniec XV wieku zastąpiono sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Nawa ma dach drewniany, a wejście w wieży – sklepienie kolebkowe. Na wschodniej ścianie nawy, po bokach łuku tęczowego, znajdują się dwie nisze mieszczące niegdyś ołtarze boczne. Wnętrze mały|lewo|Wnętrze kościoła|240x240px Stary ołtarz w stylu renesansowym, pochodzący z około 1625 roku, znajduje się obecnie w holu wejściowym wieży. Mieści on dwa obrazy olejne na drewnie Heinricha Möhlena z 1753 roku, przedstawiające chrzest Jezusa (po lewej) i ostatnią wieczerzę (po prawej). Obecny krucyfiks ołtarzowy wykonała Lisbeth Munch-Petersen w 1975 roku. Z tego samego roku pochodzi nakrycie na ołtarz autorstwa Kirsten Østergaard. Niemal cylindryczna granitowa chrzcielnica jest romańska, a misa chrzcielna, pochodząca z drugiej połowy XVI wieku, wykonana została w południowych Niemczech i przedstawia zwiastowanie Pańskie. Ambona, ławki i organy są współczesne.
W 1908 roku na późnogotyckich sklepieniach prezbiterium odkryto freski z drugiej połowy XVI wieku, które następnie (w 1930 roku) odrestaurowano. Przedstawiają one medaliony z symbolami ewangelistów w renesansowej ornamentyce roślinnej. Obok fresku związanego ze św. Mateuszem widnieje data 1559. Przypisy
Linki zewnętrzne Strona miejscowej wspólnoty wiernych
Kategoria:Świątynie luterańskie w Danii Kategoria:Zabytkowe kościoły w Danii Kategoria:Kościoły na wyspie Bornholm