Arthur William Currie (ur. 5 grudnia 1875 w Adelaide Metcalfe, zm. 30 listopada 1933 w Montrealu) – wysoki kanadyjski dowódca wojskowy okresu I wojny światowej, generał.
Karierę wojskową rozpoczął w 1897 roku jako żołnierz kanadyjskiej milicji na pół etatu, jednocześnie zarabiając na życie jako nauczyciel, a później jako agent ubezpieczeniowy i handlarz nieruchomościami. W hierarchii wojskowej szybko awansował: w 1900 roku otrzymał stopień podporucznika, w 1901 roku awansował na kapitana, w 1906 roku na majora, a w 1909 roku został dowódcą pułku artylerii. W 1913 roku objął dowództwo nad nowo utworzonym 50 Pułkiem Gordon Highlanders of Canada. Pogrążony w długach po krachu na rynku nieruchomości w Victorii, Currie przywłaszczył sobie 10 000 dolarów przeznaczonych na mundury pułkowe, aby spłacić własne długi. Przed odpowiedzialnością uchronił go wybuch I wojny światowej, po którym kanadyjski minister milicji, Sam Hughes, mianował Curriego dowódcą kanadyjskiej 2 Brygady. Po II bitwie pod Ypres Currie został awansowany na generała majora i dowódcę kanadyjskiej 1 Dywizji Piechoty. Po bitwie o grzbiet Vimy dotychczasowy dowódca Korpusu Kanadyjskiego Julian Byng otrzymał awans na generała, a Currie, dowódca 1 Dywizji Kanadyjskiej w tej bitwie, awansował na generała porucznika i objął dowództwo Korpusu Kanadyjskiego. Po powrocie do Kanady Currie otrzymał awans na pełnego generała i został Inspektorem Generalnym Armii Kanadyjskiej. Choć miał jedynie dyplom ukończenia szkoły średniej, w 1920 roku został rektorem i wicekanclerzem Uniwersytetu McGilla, piastując to stanowisko aż do śmierci w 1933 roku.
Sukces Currie’ego opierał się na jego zdolności do szybkiego dostosowywania taktyki związków operacyjnych do wymogów wojny pozycyjnej, stosując działania typu „wyrwij i utrzymaj”. Jest uważany za jednego z najzdolniejszych dowódców frontu zachodniego I wojny światowej i jednego z najwybitniejszych dowódców w historii kanadyjskiej armii.
Wczesne lata thumb|left|Rodzinne gospodarstwo Curriego, 1919 Arthur Currie urodził się 5 grudnia 1875 roku jako syn Williama Garnera Cyrry’ego i Jane Patterson na ich farmie w pobliżu wioski Napperton w Ontario, na zachód od Strathroy. Był trzecim z ośmiorga dzieci w rodzinie i dorastał na gospodarstwie swoich dziadków ze strony ojca, Johna Corrigana i Jane Garner. Dziadkowie Curriego wyemigrowali z Irlandii w 1838 roku, aby uciec od konfliktów religijnych, a po przybyciu do Kanady przeszli z katolicyzmu i anglikanizmu na metodyzm, zmieniając nazwisko rodowe z Corrigan na Curry. Arthur zmienił pisownię swojego nazwiska z Curry na Currie w 1897 roku.
Kształcił się w lokalnych szkołach powszechnych oraz w Strathroy District Collegiate Institute, gdzie okazał się dobrym uczniem, szczególnie zainteresowanym literaturą. Planował karierę zawodową w dziedzinie prawa lub medycyny, jednak śmierć ojca, gdy Arthur miał piętnaście lat, uniemożliwiła mu to z powodu ograniczonych środków finansowych rodziny. Currie zamiast tego zaczął więc kształcić się na nauczyciela, ale nie udało mu się znaleźć pracy i wrócił do liceum, aby ukończyć szkołę z wyróżnieniem i dostać się na uniwersytet. W maju 1894 roku, zaledwie kilka miesięcy przed egzaminami końcowymi, Currie pokłócił się z jednym ze swoich nauczycieli i w rezultacie opuścił szkołę średnią, aby szukać szczęścia w Kolumbii Brytyjskiej, licząc na skorzystanie z boomu finansowego, który był wynikiem budowy kolei transkontynentalnej. Currie nie znalazł jednak perspektyw poza nauczaniem, więc uzyskał kwalifikacje nauczycielskie w Kolumbii Brytyjskiej i objął stanowisko nauczyciela w szkole na półwyspie Saanich na północ od Victorii. W 1896 roku przeniósł się do Victorii, obejmując stanowisko w Boy’s Central School, a później w Victoria High School.
Kariera wojskowa 6 maja 1897 roku wstąpił do kanadyjskiej milicji jako niepełnoetatowy strzelec w 5 Pułku Artylerii Polowej Kolumbii Brytyjskiej. Osiągnął stopień kaprala w 1900 roku, a wkrótce potem zaproponowano mu stopień oficerski, co zapewniło mu znacznie wyższy status w kręgach towarzyskich Victorii. Służba jako oficer była jednak wówczas kosztownym przedsięwzięciem. Od oficerów oczekiwano posiadania własnego kompletu dopasowanych mundurów i przekazywania części żołdu do kasyna oficerskiego. Currie był zniechęcony perspektywami finansowymi jako nauczyciel; w związku z tym w lutym 1900 roku porzucił nauczanie i objął stanowisko agenta ubezpieczeniowego w Matson & Coles, lokalnej firmie ubezpieczeniowej. 14 sierpnia 1901 roku poślubił Lucy Chaworth-Musters, która była wychowywana przez ciotkę i wuja Curriego w Kolumbii Brytyjskiej po tym, jak została porzucona przez ojca, brytyjskiego oficera, po śmierci matki przy porodzie.
thumb|left|Oficerowie 5 Pułku w Macaulay Point w 1909 roku. Currie siedzi na ławce, trzeci od lewej Currie traktował służbę milicjanta bardzo poważnie. Uczęszczał na wszystkie dostępne kursy oferowane przez kontyngent armii brytyjskiej w koszarach Work Point w Esquimalt, często zamawiał podręczniki wojskowe z Londynu i można go było spotkać na strzelnicy w każdą sobotę. Był zapalonym strzelcem i został wybrany na prezesa Stowarzyszenia Strzelców Kolumbii Brytyjskiej w 1905 roku. Awansował na kapitana w listopadzie 1901 roku, a następnie na majora w 1906 roku. Do września 1909 roku awansował do stopnia podpułkownika i objął dowództwo 5 Pułku. Poza zainteresowaniem służbą, Currie był również aktywnym masonem, awansując na stanowisko zastępcy wielkiego mistrza Okręgu Wolnomularstwa Wiktoriańskiego w 1907 roku. Przez dwa lata pełnił również funkcję prezesa Stowarzyszenia Liberalnych Młodych Mężczyzn w Wiktorii i kilkakrotnie był proponowany jako kandydat do legislatury prowincji.
Równolegle Currie nadal aktywnie działał w biznesie. W 1904 roku został mianowany szefem firmy ubezpieczeniowej Matson Insurance Firm, kiedy Sam Matson, mający wiele interesów wykraczających poza działalność ubezpieczeniową, postanowił skoncentrować swoje wysiłki na wydawaniu gazety „Daily Colonist”. W związku z rozkwitem spekulacji gruntami w Victorii, Currie i pochodzący z tej prowincji biznesmen, R. A. Power, założyli w 1908 roku firmę Currie & Power. Currie intensywnie inwestował na rynku nieruchomości. Firma odnosiła sukcesy do 1912 roku, kiedy ceny nieruchomości zaczęły spadać. W 1913 roku sytuacja finansowa Curriego gwałtownie się pogorszyła, ponieważ wartość jego nieruchomości spadła, a on sam popadł w przeinwestowanie. W sierpniu pięcioletnia kadencja Curriego jako dowódcy 5 Pułku dobiegła końca i w wieku 38 lat musiał on przejść na emeryturę milicyjną.
thumb|Ppłk Arthur Currie w mundurze piechoty górskiej z 50 Pułku W tym krytycznym momencie zwrócono się do niego z propozycją objęcia dowództwa nad nowym pułkiem milicji. Po wyborach federalnych w Kanadzie w 1911 roku, minister milicji i obrony Sam Hughes nakazał szybką rozbudowę sił zbrojnych. Liczna grupa szkockich obywateli Victorii apelowała o utworzenie pułku górskiego w ich mieście, który miałby uzupełnić 88 Pułk Strzelców Wiktoriańskich, utworzony w 1912 roku. 15 sierpnia 1913 roku rząd zatwierdził utworzenie 50 Pułku Gordon Highlanders of Canada. Pierwotnie wyznaczony dowódca nowego pułku nie kwalifikował się na to stanowisko, więc zaproponowano Curriego jako logicznego następcę. Currie początkowo odrzucił ten pomysł, prawdopodobnie zdając sobie sprawę, że koszty nowych mundurów piechoty górskiej i rachunków za stołówkę tylko pogłębią jego problemy finansowe. Jego podwładny i przyjaciel, mjr Garnet Hughes, syn Sama Hughesa, był odpowiedzialny za przekonanie Curriego do ponownego rozważenia i przyjęcia stanowiska. Currie uczestniczył w kursie sztabowym milicji prowadzonym przez mjr. Louisa Lipsetta, przyszłego dowódcę kanadyjskiej 3 Dywizji Piechoty, i uzyskał kwalifikacje w marcu 1914 roku.
Currie desperacko pragnął uniknąć osobistego bankructwa, które skutkowałoby utratą pozycji społecznej i zmusiłoby go do rezygnacji ze stanowiska. 31 lipca 1914 roku otrzymał 10 833 dolarów kanadyjskich i 34 centy (równowartość obecnych 296 472 dolarów) od Departamentu Milicji na zakup nowych mundurów. Zamiast przeznaczyć te środki na opłacenie wykonawcy, firmy Moore, Taggart and Co szyjącej mundury pułkowe, Currie przywłaszczył je na spłatę swoich osobistych długów. Honorowy pułkownik 50 Pułku, William Coy, obiecał wesprzeć pułk kwotą 35 000 dolarów, a Currie planował przeznaczyć te środki na opłacenie dostawcy mundurów. Niestety dla Curriego, Coy nie wywiązał się ze swojego zobowiązania finansowego wobec pułku, co potencjalnie ujawniło jego malwersacje finansowe.
Kiedy 4 sierpnia 1914 roku wybuchła I wojna światowa i Kanada znalazła się w stanie wojny, Currie otrzymał propozycję objęcia dowództwa nad 11 Okręgiem Wojskowym w Kolumbii Brytyjskiej. Kiedy odrzucił tę propozycję, zaproponowano mu dowództwo nad 2 Brygadą Piechoty 1 Dywizji Kanadyjskich Sił Ekspedycyjnych. Currie rozważał również odrzucenie tej oferty, aby spróbować ostatecznie rozwiązać swoje problemy finansowe. Ponownie zmienił zdanie na prośbę Garneta Hughesa. 29 września 1914 roku Currie awansował na generała-brygadiera, a on sam objął dowództwo nad 2 Brygadą w obozie Valcartier w Quebecu. Kiedy pełniący obowiązki dowódcy 50 Pułku, mjr Cecil Roberts, napisał do niego z pytaniem o status przyznanego dofinansowania na zakup mundurów, Currie zignorował tę korespondencję i w październiku 1914 roku wypłynął do Europy ze swoją brygadą.
I wojna światowa Dowódca brygady
Kanadyjska 1 Dywizja Piechoty spędziła zimę 1914/1915 na szkoleniu w Anglii, a w lutym 1915 roku została wysłana do Francji. Po okresie służby na tyłach, mającym przyzwyczaić jednostkę do realiów wojny pozycyjnej, 17 kwietnia 1915 roku dywizja przejęła kontrolę nad odcinkiem frontu w występie Ypres. Zaledwie pięć dni później Niemcy użyli tu gazów bojowych po raz pierwszy na froncie zachodnim. Francuskie wojska kolonialne na lewym skrzydle Kanadyjczyków załamały się, pozostawiając 7-kilometrową lukę w liniach alianckich. W chaosie, który wtedy nastąpił, Currie udowodnił swoją wartość jako dowódca, oceniając sytuację i spokojnie wydając rozkazy ze swojej kwatery głównej brygady, nawet gdy została ona zagazowana, a następnie zniszczona ogniem wroga. Currie zorganizował elastyczną obronę i przeprowadził kontratak. W pewnym momencie osobiście wrócił na tyły, aby spróbować przekonać dwa pułki brytyjskich posiłków do natarcia. Po kilku dniach zaciętych walk alianckie kontrataki przywróciły stabilną linię obronną, uniemożliwiając Niemcom przełamanie frontu.
Dowodzenie Curriego podczas II bitwy pod Ypres było przedmiotem sporu z brytyjskim historykiem Jamesen Edwardem Edmondsem, który argumentował, że Currie i jego 2 Brygada słabo spisali się w tej bitwie. Currie, wspierany przez kanadyjskiego historyka płk. Archera Fortescue Duguida, dowodził, że prowadził energiczną obronę, oskarżając Edmondsa o dążenie do pomniejszenia kanadyjskiego wkładu w II bitwę pod Ypres. Edmonds niesłusznie oskarżył Curriego o wydanie rozkazu odwrotu swoim ludziom 24 kwietnia 1915 roku z powodu chaosu wywołanego użyciem gazów bojowych i zaciekłych ataków niemieckiej piechoty; Currie i Duguid twierdzili, że to gen.-bryg. Richard Turner, dowodzący kanadyjską 3 Brygadą po lewej stronie Curriego, nakazał odwrót bez rozkazu, pozostawiając odsłoniętą lewą flankę żołnierzy Curriego. Kanadyjski historyk Timothy Travers również argumentował, że Edmonds był bardzo niesprawiedliwy wobec Curriego, ponieważ kanadyjska 1 Dywizja zajmowała pozycję, której trudno byłoby bronić nawet w normalnych warunkach, bez uwzględnienia skutków pierwszego masowego użycia gazu bojowego i całkowitego wycofania sił francuskich z ich lewej flanki. Choć przyznawał, że Currie popełnił błędy, Travers utrzymywał, że w przeciwieństwie do uciekających Algierczyków, 2 Brygada Curriego utrzymała pozycję pod Ypres, tracąc w rezultacie 46% swoich sił (zabitych i rannych) w ciągu zaledwie dwóch dni walk.