Dwór w Potoku – zabytkowy dwór znajdujący się w miejscowości Potok w powiecie krośnieńskim.
Opis W 1879 roku Kanty Jordan Stojowski sprzedał dwór w Potoku Edmundowi Karolowi Łozińskiemu, powstańcowi styczniowemu. Łoziński umieścił w nim przywiezioną z Wenecji kolekcję antyków i obrazów, głównie szkoły weneckiej i flamandzkiej. Na czterech ścianach jadalni dworskiej znajdowały się unikatowe freski włoskiej malarki Everdiny Bassani. Niestety malowidła spłonęły w pożarze drewnianego dworu. Na miejscu spalonego budynku Łoziński, w 1918 wybudował nowy, o pewnych cechach stylu zakopiańskiego. To budynek z cegły ceramicznej i pustaków, otynkowany, parterowy, nakryty wielopołaciowymi dachami z szerokimi okapami wspartymi na okazałych wspornikach-kroksztynach.
Dwór w Potoku był miejscem spotkań elit, artystów, humanistów, naukowców oraz działaczy społecznych. Gośćmi bywali: Maria Konopnicka, Ignacy Łukasiewicz, Juliusz Kossak, Witkacy, gen. Sikorski, gen. Jan Hempel, Jan Szczepanik oraz św. brat Albert.
Zespół dworski w Potoku obejmujący dwór, spichlerz wraz z przybudówką i park krajobrazowy, 07.05.1996 r. został wpisany do krajowego rejestru zabytków pod numerem A-353/96. Spichlerz został wybudowany w latach 1850- 1879. To budynek murowany z ciosów piaskowca. Na początku XX w. do spichlerza dobudowano budynek mieszkalny z cegły. Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z rejestru został skreślony budynek mieszkalny przyległy do spichlerza (18.06.2010 r.), ze względu na zniszczeniahttps://edziennik.rzeszow.uw.gov.pl/WDU_R/2022/5452/oryginal/akt.pdf.
W 1904 roku dwór przeszedł na syna, Witolda Łozińskiego i w rękach Łozińskich pozostał do nacjonalizacji majątku po 1945. Dwór został przekazany przez rodzinę Łozińskich państwu polskiemu, pod warunkiem, że będzie w nim ośrodek zdrowia. W przypadku złamania tego warunku, dwór powraca w ręce rodziny"Z łańcucha wspomnień". Maria Łozińska - Hempel, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1986.. Dwór był modyfikowany w 1980, potem znajdował się w nim ośrodek zdrowia, a ostatnio Środowiskowy Dom Samopomocy.
Bibliografia "Z łańcucha wspomnień". Maria Łozińska - Hempel, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1986.
Przypisy
Potok Kategoria:Potok (województwo podkarpackie)