Polska wobec inwazji Rosji na Ukrainę – w obliczu rosyjskiej inwazji Polska wspierała Ukrainę w wymiarach politycznym, wojskowym, organizacyjnym i humanitarnym. mały|Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, 24 lutego 2025
Polityka zagraniczna i polityka bezpieczeństwa 23 lutego 2022 roku Sejm przyjął przez aklamację uchwałę potępiającą wszelkie działania Federacji Rosyjskiej, których celem jest zamach na suwerenność Ukrainy. Tego samego dnia, czyli na dzień przed inwazją, prezydent Andrzej Duda był z wizytą w Kijowie – później w 2022 roku odwiedzał Ukrainę jeszcze trzykrotnie, w tym 22 maja wygłosił orędzie przed Radą Najwyższą Ukrainy. Bartosz Cichocki, ambasador RP w Kijowie, jako jedyny ambasador kraju Unii Europejskiej nie opuścił Kijowa po rosyjskiej inwazji. W marcu 2022 roku premier Mateusz Morawiecki odwiedził Kijów wspólnie z premierami Czech oraz Słowenii i prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, co było pierwszą tego rodzaju wizytą zagraniczną wysokiego szczebla na Ukrainie od wybuchu pełnoskalowej wojny. W kolejnych miesiącach Ukrainę odwiedzali również inni członkowie polskiego rządu.
Wsparcie polityczne wobec państwa ukraińskiego było kontynuowane po zmianie władzy w Polsce w grudniu 2023 roku. Premier Donald Tusk odbył pierwszą wizytę w Kijowie 22 stycznia 2024 roku, miesiąc po objęciu urzędu, a we wrześniu 2025 roku w Kijowie byli minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.
W Kancelarii Premiera działa Rada do spraw Współpracy z Ukrainą, której od 9 kwietnia 2024 przewodził Paweł Kowal.
W lipcu 2024 roku Polska i Ukraina zawarły porozumienie o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa.
Działania na rzecz Ukrainy w polityce międzynarodowej 28 lutego 2022 roku prezydenci ośmiu państw Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polski, opowiedzieli się za natychmiastowym przyznaniem Ukrainie statusu kandydata do Unii Europejskiej i rozpoczęciem negocjacji akcesyjnych. Ukraina otrzymała status kandydata w czerwcu 2022 roku, a negocjacje formalnie otwarto w czerwcu 2024. Polska prezydencja w Radzie UE w pierwszej połowie 2025 roku miała na celu otwarcie co najmniej pierwszego klastra w negocjacjach akcesyjnych, co zamierzała przedstawić jako sukces prezydencji – jednak ta wymagająca jednomyślności decyzja została zablokowana przez Węgry.
Polska udzielała Ukrainie pomocy, w tym naciskała na silniejsze wsparcie ze strony partnerów w licznych formatach międzynarodowych: na forach ONZ, NATO, UE oraz inicjatyw regionalnych. Państwo polskie popierało także zdecydowane sankcje wobec Rosji – w kwietniu 2022 roku została uchwalona ustawa sankcyjna, która była następnie kilkukrotnie aktualizowana, w tym jako pierwsza Polska wprowadziła zakaz importu węgla i koksu z Rosji i Białorusi. Polska popierała konfiskatę zamrożonych europejskich aktywów Banku Centralnego Rosji i przekazanie tych środków na rzecz Ukrainy. Uczestniczy w pracach Grupy Kontaktowej ds. Obrony Ukrainy (, UDCG), w tym współprzewodniczy koalicji ds. zdolności opancerzonych. Bierze również udział w cyklicznych rozmowach w ramach Ukraine Recovery Conference dotyczących odbudowy Ukrainy.
Wsparcie wojskowe thumb|Spotkanie premierów Denysa Szmyhala i Mateusza Morawieckiego 24 lutego 2023, podczas którego przekazano cztery pierwsze czołgi Leopard 2
Od początku agresji Rosji na Ukrainę do marca 2025 roku wartość polskiej pomocy militarnej dla Ukrainy osiągnęła wartość pond 18 mld złotych. Polska dzięki swojemu położeniu geograficznemu stała się hubem logistycznym międzynarodowej pomocy wojskowej dla Ukrainy (ponad 90% całej pomocy wojskowej przepłynęło przez Polskę). Polskie wsparcie objęło m.in. przekazanie 318 czołgów (T-72, PT-91 i Leopard 2, zadeklarowanych w styczniu 2023 roku, co było przełomem w dostawach nowoczesnej broni ciężkiej do Ukrainy), 536 wozów bojowych różnych typów (głównie BWP-1), 14 samolotów (MiG-29, które Polska zadeklarowała w marcu 2023 jako pierwszy kraj przekazujący samoloty bojowe), 13 śmigłowców (m.in. Mi-24), ok. 136 systemów artyleryjskich (Krab, Goździk). Przekazano także przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe (Piorun i Grom), bezzałogowe statki powietrzne (FlyEye), amunicję krążącą (Warmate), broń strzelecką (karabinki Grot), pociski i amunicję artyleryjską oraz strzelecką, a także materiały medyczne, przeciwpożarowe i środki ochrony osobistej.
Znacząca część tego wsparcia została przekazana w pierwszym roku rosyjskiej inwazji, co miało istotne znaczenie dla wczesnej fazy obrony przed rosyjską agresją.
Na forum międzynarodowym Polska nadawała ton pomocy Ukrainie, otwierając dyskusję o przekazywaniu haubic i czołgów zachodniej konstrukcji, w ramach koalicji czołgowej, a także samolotów bojowych.
Z polskiej perspektywy pomoc o tej skali otworzyła okno dla decyzji o gruntownym przezbrojeniu Sił Zbrojnych RP i rozpoczęciu procesu odejścia od posowieckiego uzbrojenia na rzecz techniki o w pełni zachodnich standardach.
Polska finansuje również działanie ok. 30 tys. terminali łączności internetowej (w tym zakupiła ok. 25 tys. terminali Starlink).
Wsparcie organizacyjne – logistyka i szkolenia Od lutego 2022 roku działa hub logistyczny przy lotnisku w Jasionce koło Rzeszowa, który odgrywa strategiczną rolę w zaopatrywaniu Ukrainy w uzbrojenie i pomoc humanitarną. Tamtędy przechodziło około 90 proc. wsparcia wojskowego dla Ukrainy (ale także wsparcia humanitarnego), co czyniło to miejsce bezdyskusyjnie kluczowym dla zabezpieczenia ciągłości dostaw uzbrojenia, amunicji oraz części zamiennych dla ukraińskiej armii.
Lotnisko w Rzeszowie obok pełnienia funkcji hubu dyplomatycznego służyło także jako centrum ewakuacji medycznej do transportu ukraińskich żołnierzy do szpitali w Europie. W Rzeszowie funkcjonowało również zaplecze serwisowe dla obsługi uzbrojenia wykorzystywanego przez Ukrainę.
Polska podejmowała działania na rzecz włączenia Ukrainy w europejski rynek energii. Polskie spółki państwowe (Orlen, PGNiG) zapewniały stabilne dostawy paliw ciekłych i gazu do Ukrainy, równoważąc rynek energii w pierwszym okresie po inwazji i pomagając w rozwinięciu zachodniego kierunku dostaw – w 2023 roku Polska odpowiadała za 50 proc. ukraińskiego importu paliw z Unii Europejskiej. W marcu 2022 roku w ekspresowym tempie uruchomiono awaryjną synchronizację systemu elektroenergetycznego Ukrainy z siecią europejską, w czym brały udział Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. – do trwałej integracji doszło na przełomie 2023/2024 roku.
Trwały też prace nad poprawą połączeń transgranicznych – m.in. zmodernizowano przejścia graniczne w ramach korytarzy solidarnościowych, a w grudniu 2024 roku otwarto nowe przejście drogowe Malhowice–Niżankowice.
Wspólnie z sojusznikami z NATO i Unii Europejskiej Polska prowadziła działania doradcze i szkoleniowe na rzecz ukraińskiego wojska, m.in. w ramach Misji Wsparcia Wojskowego UE/Misji Unii Europejskiej w zakresie pomocy wojskowej dla Ukrainy (, EUMAM UA), przeszkoliła ok. 30 tys. ukraińskich żołnierzy, a ponadto na jej terytorium ulokowano kluczowy hub szkoleniowy Combined Arms Training Command (CAT-C).
Polska obsadziła również część stanowisk w dowództwie (NSATU) w Wiesbaden, które koordynowało wsparcie materiałowe i szkoleniowe dla Ukrainy. W Bydgoszczy od 2025 roku działa Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO-Ukraina (JATEC).
W 2024 roku na podstawie umowy międzyrządowej Polska zaoferowała ponadto przeszkolenie ukraińskich ochotników z państw UE na polskich poligonach, jednak ostatecznie inicjatywa ta napotkała istotne trudności w praktyce, związane z rekrutacją i naborem po stronie ukraińskiej.
We wrześniu 2025 ruszył obóz szkoleniowy dla wojsk ukraińskich w Nowej Dębie.
Polityka migracyjna i integracja Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku Polska stała się kluczowym krajem schronienia dla milionów Ukraińców.
Pomoc humanitarna Według szacunków na czerwiec 2025 roku Polska plasowała się na pierwszym miejscu na świecie wśród państw wspierających Ukrainę w relacji do PKB w przypadku uwzględnienia wsparcia dla uchodźców. Przekazała na wsparcie 6,7 proc. PKB w wartościach z 2021 roku, czyli łącznie ok. 40 mld euro, z czego 35 mld na utrzymanie osób objętych ochroną w Polsce.
W październiku 2025 roku raport na temat pomocy Ukrainie w latach 2022–2023 opublikowała Rada ds. Współpracy z Ukrainą w KPRM – szacował on łączną wartość wydatków pomocowych rządu w tym okresie na 106 mld zł.
25 lutego 2022 roku Polska otworzyła granicę z Ukrainą poprzez ułatwienie odpraw i zniesienie obowiązku kwarantanny dla osób przekraczających granicę w kontekście pandemii COVID-19. Do końca roku odnotowano 8,8 mln wjazdów z Ukrainy do Polski.
Do 1 lipca 2025 roku na ochronę czasową w Polsce zarejestrowano ponad 2 mln osób. W celu obsługi uchodźców uruchomiono sieć ośrodków recepcyjnych we wszystkich województwach – w szczycie było ich 39, najwięcej w województwie lubelskim. Uruchomiono również tymczasowe punkty zakwaterowania z wyżywieniem i opieką medyczną, z których w latach 2022–2024 skorzystało 546 tys. osób, przy czym ogromna większość w 2022 roku. Osobom objętym pomocą do połowy 2024 roku przysługiwało jednorazowe świadczenie na start w wysokości 300 zł na podstawowe potrzeby. Od 2022 do połowy 2024 roku rząd przekazywał dofinansowanie 40 zł na osobę na dobę gospodarstwom domowym, które zapewniały zakwaterowanie z wyżywieniem obywatelom Ukrainy – według danych MSWiA łącznie złożono blisko 2,1 mln wniosków (1,3 mln w 2022 roku wobec 243 tys. z 2024). Działaniom tym towarzyszyło wiele środków dodatkowych, takich jak zbiórki pieniężne i rzeczowe, a także zorganizowana pomoc psychologiczna; dla obywateli Ukrainy wprowadzono również bezpłatne przejazdy drugą klasą w pociągach TLK/IC PKP Intercity w celu odciążenia systemu recepcyjnego.
Polityka społeczna 12 marca 2022 roku została uchwalona kompleksowa ustawa (tzw. specustawa) o pomocy obywatelom Ukrainy, co do zasady zrównująca ich sytuację prawną z obywatelami Polski. Od 16 marca 2022 obywatele Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z wojną, mogli składać wnioski o uzyskanie numeru PESEL-UKR – do 2025 r. posiadało go blisko 1 mln osób. Osobom objętym ochroną tymczasową przysługiwało m.in. prawo dostępu do rynku pracy, a także do pobierania świadczeń opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak dla ubezpieczonych Polaków. Osoby te otrzymały też prawo korzystania z licznych świadczeń społecznych, m.in. pobierania świadczenia na dziecko 500+ (od 1 stycznia 2024 roku 800+). W kolejnych latach ustawa była kilkukrotnie nowelizowana, co wiązało się z uszczelnianiem przepisów, stopniowym wygaszaniem rozwiązań nadzwyczajnych, takich jak dopłaty do zakwaterowania i wyżywienia, jak również ograniczaniem zakresu uprawnień przysługujących uchodźcom – co do zasady zmiany polegały na aktywizacji i usamodzielnianiu osób objętych ochroną. 1 lipca 2024 roku doszedł warunek, że w celu uzyskania świadczenia 800+ dziecko musi realizować obowiązek szkolny w polskim systemie edukacji, co miało wzmocnić proces integracji w polskim społeczeństwie. We wrześniu 2025 roku dodano obowiązek aktywności zawodowej rodzica. Specustawa ustanowiła Fundusz Pomocy w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), z którego do połowy 2025 roku wypłacono ok. 31 mld zł na świadczenia społeczne, świadczenia opieki zdrowotnej, finansowanie zakwaterowania i punktów recepcyjnych, a także edukację dzieci ukraińskich. Ta nowelizacja specustawy przedłużała legalność pobytu osób objętych ochroną do 4 marca 2026 roku.
Polityka edukacyjna Od 1 września 2024 ukraińskie dzieci zostały objęte wymogiem edukacji publicznej na zasadach analogicznych jak dzieci polskie. Według danych na półrocze 2025 roku do polskich placówek uczęszczało ok. 158 tys. ukraińskich dzieci-uchodźców. Liczba ta zwiększyła się w porównaniu z latami 2022–2024, gdy wynosiła w granicach 126–146 tys. osób.