Antoni Fotek (ur. 2 marca 1896 w Czerwińsku, zm. 4 sierpnia 1966 w Warszawie) – oficer Armii Ludowej, działacz ruchu robotniczego, oficer ORMO.
Życiorys Antoni Fotek urodził się w 1896, we wsi Sielce, w gminie Czerwińsk. Syn Stanisława, chłopa robotniczego. Terminował w zawodzie tapicera. Przed wybuchem I wojny światowej podjął pracę w warsztatach kolejowych w Warszawie. W 1915 ewakuował się do Moskwy. Rok później (1916) podjął pracę w fabryce metalowej „Pytlarski, Gebel i Ska”, a później w fabryce Zołotarewa. W czasie rewolucji październikowego został delegatem związku metalowców. Brał udział w zbrojnych oddziałach robotniczych. W 1919 wrócił do kraju. Mając problemy finansowe, przez brak pracy, postanowił wrócić do ZSRR. Zatrzymany w Białymstoku podczas próby powrotu do Moskwy. Po wybuchu wojny polsko-bolszewickiej został zmobilizowany do 13 Pułku Piechoty, ale zdezerterował i ukrywał się.
W 1921 znalazł pracę w wytwórni Polskiego Monopolu Tytoniowego (PMT) nr 2 przy ul Kaliskiej w Warszawie. Wspólnie z zatrudnionymi tam członkami Komunistycznej Partii Polski (KKP) i Partia Polskich Socjalistów (PPS) zorganizował oddział klasowego Związku Zawodowego Robotnic i Robotników Przemysłu Tytoniowego w Polsce. Od 1922 związany z Partią Polskich Socjalistów (PPS). Równocześnie rozpoczął działalność w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (WSM) oraz Robotniczym Towarzystwie Przyjaciół Dzieci (RTPD). Od 1927 był członkiem Rady Nadzorczej WSM, okresowo przewodniczył organom samorządowym takim jak: Komisja Dyscyplinarna, Komisja Pomocy i Opieki Lokatorów Osiedla na Żoliborzu oraz w 1930-1939 był członkiem Zarządu Stowarzyszenia Lokatorów WSM „Szklane Domy”. W latach 1929–1939 był członkiem Zarządu Głównego RTPD. Również od 1929 był wiceprzewodniczącym oddziału żoliborskiego. W maju 1931, na IV Zjeździe związku tytoniowców, został powołany na przewodniczącego Zarządu Głównego. Pełnił funkcje przewodniczącego do czasu połączenia ze Związkiem Robotników Przemysłu Spożywczego w Polsce. Jako przedstawiciel tytoniowców był powoływany do Komisji Centralnej Związków Zawodowych oraz przez dwie kadencje pełnił funkcję ławnika sądów pracy. Podejmował działania na rzecz współpracy ruchu zawodowych ze spółdzielczym ruchem mieszkaniowym wraz z W. Adynowskim. Fotek zainicjował zawarcie umowy patronackiej między związkiem tytoniowców, a WSM w sprawie zapewnienia mieszkań dla robotników. Reprezentował grupę robotniczą i przemawiał w jej imieniu na Kongresie Mieszkaniowym w grudniu 1937 w Warszawie.
W ruchu spółdzielczym współpracował z Adamem Próchnikiem i Stanisławem Tołwińskim. Na okręgowej konferencji wyborczej 13–14 stycznia 1934, został wybrany do egzekutywy Warszawskiego Okręgowego Komitetu Robotniczego (WOKR PPS). Występował na wiecach i zgromadzeniach, m.in. na wiecu 28 stycznia 1934, przemawiając przeciw ustawie scaleniowej. 15 lutego na plenarnym posiedzeniu Komitetu Centralnego Związków Zawodowych poparł wniosek o proklamowaniu ogólnokrajowego strajku powszechnego. W 1937 był współorganizatorem trwającego 5 tygodni strajku w fabrykach tytoniowych i spirytusowych przeciwko wprowadzeniu specjalnego podatku na cele zbrojeniowe. Strajk odniósł zwycięstwo. Z ramienia egzekutywy WOKR od 1935 opiekował się dzielnicą Marymont. W 1938 kandydował w wyborach samorządowych w Warszawie na pierwszym miejscu w okręgu nr 18
Zmobilizowany do wojska w 1939. Fotek był więźniem niemieckich obozów dla żołnierzy szeregowych i podoficerów Stalag XXI-A w Ostrzeszowie oraz Stalag XII w Limburgu. Zwolniony z powodu inwalidztwa. W 1941 wrócił do Warszawy, na Żoliborz, gdzie jego mieszkanie służyło do spotkań konspiracyjnych RPPS. W czasie powstania warszawskiego, 2 września 1944, zginął syna Fotka, Jerzy.
Został wybrany do Rady Naczelnej PPS. Sprawował tę funkcję w latach 1945–1948, do czasu powstania PZPR. W Polskim Zjednoczonej Partii Robotniczej zasiadał w Centralnej Komisji Rewizyjnej. Zrezygnował z pełnienia funkcji, ze względu na zły stan zdrowia.
W latach 1947–1950 pracował na stanowisku I wiceprzewodniczącego Zarządu Głównego Związku Inwalidów Wojennych. Również był członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). Od 1953 zatrudniony w Stołecznym Zarządzie Kin jako kierownik kina „Śląsk”. Do chwili przejścia na rentę dla zasłużonych w 1960, działał w egzekutywie Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR na stanowisku II-go sekretarza.
Zmarł 4 sierpnia 1966 w Warszawie. Został pochowany w grobie rodzinnym, wraz z żoną Eufrozyną, na Cmentarzu Powązkowskim – kwatera B2-3-17
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy
Bibliografia Falkowska-Dybowska B. Cmentarz Komunalny Powązki dawny Wojskowy w Warszawie: praca zbiorowa, Warszawa: Sport i Turystyka, 1989. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego. T.2, Warszawa, Książka i Wiedza, 1987. Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1966 Kategoria:Komuniści Kategoria:Członkowie organizacji Polskich Socjalistów Kategoria:Członkowie Robotniczej Partii Polskich Socjalistów Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich