SS Sardinia – statek pasażersko-towarowy, który zapalił się u wybrzeży Grand Harbour na Malcie 25 listopada 1908, w wyniku czego zginęło co najmniej 118 osób. Statek przewoził marokańskich pielgrzymów w drodze do Mekki. Uważa się, że ogień do gotowania rozpalony na pokładzie przypadkowo zapalił saletrę w jednej z ładowni statku, co doprowadziło do kilku eksplozji i osiądnięcia statku na mieliźnie.
Statek został zbudowany w 1888 i wcześniej znany był jako Gulf of Corcovado i Paolo V.
Opis Statek „Sardinia” miał tonaż 2361 BRT lub 1482 NRT. Miał 94 m (310 ft) długości, 12,2 m (40 ft) szerokości i zanurzenie 6,9 m (22,6 ft). Statek miał silnik potrójnego rozprężania wyprodukowany przez i był napędzany śrubą.
Kariera „Sardinia” została zbudowana jako „Gulf of Corcovado” przez w Hebburn. Została zwodowana 25 czerwca 1888 i ukończona w sierpniu tego roku. Statek należał do Greenock Steam Ship Co Ltd z Greenock w Szkocji.
W 1899 statek został zakupiony przez Gulf Line Ltd. Później tego samego roku został zakupiony przez stocznię P Viale di GB z Genui we Włoszech, która przemianowała statek na „Paolo V”. W 1902 jednostka została zakupiona przez stocznię z Liverpoolu i przemianowano ją na „Sardinia”.
Pożar 25 listopada 1908 o godzinie 9:45 „Sardinia” wypłynęła z maltańskiego Grand Harbour w kierunku Aleksandrii. Na pokładzie znajdowało się 39 członków załogi, 12 pasażerów pierwszej klasy i 142 , muzułmanów z Maroka, którzy zmierzali do Mekki na pielgrzymkę hadżdż. Statek przewoził również ładunek drobnicowy, w tym saletrę lub naftę. Kapitanem statku był Charles Littler z Birkenhead.
Wkrótce po wypłynięciu statku z portu zauważono dym wydobywający się z wentylatora na lewej burcie. Załoga próbowała ugasić pożar, polewając wentylator wodą, ale ta próba okazała się daremna. W ciągu kilku minut płomienie zaczęły się wydobywać również z innych wentylatorów. Gdy statek znajdował się około 200 metrów od falochronu, z prawej burty zauważono gęsty dym. Pożar prawdopodobnie wybuchł, gdy żar z paleniska pielgrzymów zetknął się z ładunkiem azotanów przechowywanym w ładowni nr 2 statku. W niecałe 10 minut śródokręcie „Sardinii” stanęło w płomieniach.
Statek zmienił kurs, prawdopodobnie próbując wrócić do portu. Jednak wkrótce zaczął krążyć, gdy załoga porzuciła koło sterowe i straciła kontrolę nad sterem, a cała załoga w maszynowni zginęła w pożarze. Podczas obrotu statek osiadł na mieliźnie w pobliżu fortu Ricasoli. Wielokrotne eksplozje okaleczyły statek i wyrwały włazy, prawdopodobnie powodując ofiary śmiertelne. Silny wiatr zaostrzył pożar, który dotarł do górnego pokładu i zniszczył szalupy ratunkowe.
Kapitan Littler pozostał na pokładzie statku i był jednym z pierwszych, którzy zginęli w pożarze. Załoga rozdała pasażerom kamizelki ratunkowe, choć jeden z głównych stewardów był jednym z pierwszych, którzy wyskoczyli za burtę. Wielu marokańskich pasażerów, w tym znaczna liczba kobiet i dzieci, znajdowało się pod pokładem i tam zginęło, podczas gdy inni, którzy byli na pokładzie, wpadli w panikę i odmówili opuszczenia statku. Część osób na pokładzie zdołała wskoczyć do wody i została uratowana.
Małe łodzie z maltańskimi rybakami i marynarzami próbowały dotrzeć do „Sardinii”, aby pomóc rozbitkom, ale nie udało im się dotrzeć do płonącego statku z powodu intensywności płomieni. Na miejsce zdarzenia wysłano również holowniki admiralicji. Statek spłonął na przybrzeżnych skałach, podczas gdy tysiące ludzi zgromadziło się na fortyfikacjach portu, by być świadkiem katastrofy.
Ofiary Źródła nie są zgodne co do liczby osób, które zginęły na statku, ani liczby uratowanych. Niektóre źródła podają, że przeżyło tylko 23 członków załogi i 10 pasażerów, podczas gdy inne, że uratowano 21 członków załogi, 9 pasażerów z Europy i 40 pasażerów z Maroka. Do godziny 16:00 w dniu wypadku zaginęło 18 członków załogi, 5 pasażerów z Europy i 100 Marokańczyków. Podawane jest również, że ostateczna liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 16 członków załogi, 2 pasażerów z Europy i ponad 100 Marokańczyków. Dlatego można stwierdzić, że ostateczna liczba ofiar śmiertelnych wyniosła co najmniej 118 osób.
W dniu wypadku odnaleziono co najmniej 40 ciał, w tym kapitana. Sekcje zwłok wykazały, że osoby, które zmarły, spłonęły żywcem lub utonęły. Odnaleziono ciała zaledwie 23 marokańskich pielgrzymów. Przewieziono ich do centralnego szpitala cywilnego, a następnego dnia pochowano na tureckim cmentarzu wojskowym w Marsie. Kapitana i kilku członków załogi pochowano na cmentarzu Ta’ Braxia, podobnie jak ciała trzech innych osób, które odnaleziono później. Co najmniej jedną ofiarę pochowano na cmentarzu Addolorata. Szczątki kapitana Littlera zostały później zwrócone Anglii i tam ponownie pochowane.
Następstwa Dochodzenie wykazało, że pożar wybuchł w ładowni nr 2 i prawdopodobnie był spowodowany nieostrożnością pielgrzymów, którzy rozpalili ogniska kuchenne na pokładzie. Dochodzenie wykazało, że na statku nie podjęto żadnych środków ostrożności zapobiegających pożarom.
Katastrofa na „Sardynii” jest uważana za największą katastrofę morską na Malcie w czasie pokoju, i nazywana jest maltańskim odpowiednikiem zatonięcia „Titanica”. Chociaż „Sardinia” była mniejsza i przewoziła znacznie mniej pasażerów niż „Titanic”, porównanie powstało ze względu na dużą liczbę pasażerów niższych klas, którzy zginęli w katastrofie.
Przypisy
Kategoria:Statki pasażersko-towarowe Kategoria:Katastrofy na Malcie Kategoria:Brytyjskie statki pasażerskie Kategoria:Parowce Kategoria:Statki z XIX wieku Kategoria:Statki i okręty zniszczone w wyniku pożaru