Zygmunt Wizelberg (ur. 10 listopada 1914 w Krakowie, zm. 21 grudnia 1981) – polski prawnik pochodzenia żydowskiego, pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego.
Życiorys Dorastał w zamożnej rodzinie inteligenckiej o korzeniach żydowskich, jako syn prawnika Henryka oraz Salomei ze Sternów. Początkową edukację odebrał w trybie domowym, co pozwoliło mu opanować m.in. język francuski, natomiast w 1931 roku pomyślnie ukończył edukację w państwowej placówce gimnazjalnej w Stanisławowie. Wyższe wykształcenie prawnicze zdobył na Wydziale Prawa na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, uzyskując stopień magistra w 1935 roku. Plany odbycia szkolenia wojskowego w ramach kursu podchorążych piechoty rezerwy przy lwowieńskim 19. Pułku Piechoty WP pokrzyżowały problemy zdrowotne. W rezultacie skoncentrował się na aplikacji adwokackiej, którą w latach 1936–1937 realizował pod okiem ojca w Delatynie, a po jego śmierci, w okresie 1937–1939 kontynuował w Stanisławowie w zespołach prowadzonych przez Izaaka Peitzera oraz Bernarda Ziffera.
Początkowy okres II wojny światowej spędził w Stanisławowie bez stałego zajęcia, jednak w 1940 roku włączył się w struktury tamtejszego Obwodowego Kolegium Adwokackiego, funkcjonującego pod radziecką administracją. Od maja 1941 roku rozpoczął służbę w szeregach Armii Czerwonej w stopniu szeregowego. Do listopada 1941 roku stacjonował w jednostkach zabezpieczenia lotnisk na terytorium Ukrainy oraz w pobliżu Stalingradu, po czym został skierowany do pracy fizycznej w kazachstańskim okręgu dżambulskim. Kolejny etap jego życia wiąże się z członkostwem w Związku Patriotów Polskich (od 1943 do marca 1944 roku), skąd ponownie trafił do Armii Czerwonej, a po krótkim pobycie w rezerwowym pułku piechoty został przeniesiony do formowanego Ludowego Wojska Polskiego. Między czerwcem a sierpniem 1944 roku kształcił się w Oficerskiej Szkole Polityczno-Wychowawczej przy 1 Armii, by następnie objąć stanowisko lektora w 17. Pułku Piechoty 5 Dywizji Piechoty, gdzie pozostał do początku 1946 roku.
Wiosną 1946 roku związał się z warszawską Wojskową Prokuraturą Okręgową nr 1, początkowo jako asesor, a następnie oficer śledczy. W kolejnych latach awansował w strukturach prokuratury wojskowej w stolicy, zajmując stanowiska podprokuratora i wiceprokuratora, aż pod koniec lipca 1949 roku objął funkcję sędziego w stołecznym Wojskowym Sądzie Rejonowym. Do końca sierpnia 1951 roku kontynuował pracę w strukturach stołecznego Wojskowego Sądu Rejonowego. Jego dalsza ścieżka zawodowa potoczyła się ku centralnym organom sprawiedliwości wojskowej, gdzie objął stanowisko sędziego w Wydziale I Najwyższego Sądu Wojskowego. W pionach tej instytucji spędził ponad dekadę – do czerwca 1962 roku – zdobywając w tym czasie kolejne stopnie oficerskie: najpierw podpułkownika, a następnie pułkownika. W połowie 1962 roku odnotował kolejny awans w hierarchii sądowniczej, stając na czele Wydziału IV w Izbie Wojskowego Sądu Najwyższego. Obok działalności orzeczniczej realizował się również na polu publicystycznym, publikując swoje teksty na łamach periodyku prawniczego „Palestra”.
Jako sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego zasiadał w składach, które utrzymały m.in. w mocy kary śmierci dla Adama Boryczki oraz wydały postanowienie o przedłużeniu aresztu dla Augusta Emila Fieldorfa „Nila”. Opuścił WSN w 1971 roku, został przeniesiony do rezerwy.
Zmarł 21 grudnia 1981 i został pochowany na cmentarzu bródnowskim (kwatera D27 rząd 4 grób 19).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1963) Srebrny Krzyż Zasługi (1946, za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą, oraz za gorliwą pracę i sumienne wypełnianie obowiązków służbowychUchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 17 grudnia 1946 r. o nadaniu odznaczeń za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą, oraz za gorliwą pracę i sumienne wypełnianie obowiązków służbowych ().) Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1968)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Sędziowie i prokuratorzy aparatu represji w Polsce (1944–1956) Kategoria:Sędziowie Najwyższego Sądu Wojskowego (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1981