__HIDDENCAT__
right|thumb|Foto de Henri Matisse, 1933.
Henri-Émile-Benoît Matisse (Le Cateau-Cambrésis, 31 de diçenbre 1869 – Niza, 3 de novenbre 1954) xe stà un pitor, incisor, iłustrador e scultor fransexe.
Conosùo par el so uxo del cołor, ła fluidità e orixinałità el xe stà un dei contributori del sviłupo artistego del XX secoło, e del movimento dei Fauves.
Biografia
Xoventù
Henri Matisse nase el 31 de disenbre a Le Cateau-Cambrésis, inte el nord est de ła Fransa. Inte el 1891 taca a studiar arte al Académie Julian de Parixi e inte el 1896 espone 5 so dipinti al sałon dea Société Nationale des Beaux-Arts. Inte el 1888 el pitor John Peter Russell ło introduxe inte el inpresionismo.
Fauvismo
Inte el 1905 el se trasferìse inte el sud de ła Fransa co André Derain e inpara a uxar cołori vołentieri e cusì deventa del movimento dei Fauves.
L'Académie Matisse
Tra el 1911 e el 1917 òpara al Académie Matisse, vosùa dai amighi de Matisse, na scoa privà, 'ndo Matisse insegnea ai xovani artisti.
Dopo Parixi
Inte el 1917 Matisse va a vivar a Niza. El taca a łaorar co riłasamento e amorbidimento. Łe so odałische tìpeghe de sto periodo łe xe cosiderae da alcuni critisi superfisai e de decoro.
Inte el 1930 taca de novo a łaorar tanto par un cołesionista stadunitense Albert C. Barnes.
Inte el 1941 ga un cancro a łe budełe, dopo un intervento sarà destinà a uxar a carega a rode. Inte el 1947 publica el łibro Jazz co stanpe a cołor dei so colage e i so pensieri. Inte i ani cuaranta dixegna anca pa i łibri.
Henri Matisse s-ciopa, par un ataco de cor, inte el 1954 al età de 84 ani. El xe sepełìo inte el Monastero di Cimiez a Niza.
thumb|Tonba de Matisse a Niza
Òpare
Natura morta co łibri (Nature morte aux livres) (1890), prima opera, Musée Matisse, Niza Ła toa parecià (1897), Cołesion privà, Stavros S. Niarcos Luso, calma e vołutà (Luxe, calme et volupté) (1904), Museo d'Orsay, Parixi Madame Matisse (Ritrato co ła riga verde) (1905), Statens Museum for Kunst, Copenaghen Femena co capeo (1905), Museum of Modern Art, San Francisco Finestra verta, (1905), National Gallery of Art, Washington Gioia de vivar (Matisse) (1906), Barnes Foundation, Merion Ła stansa rosa, (1908), Museo del Ermitage, San Pieroburgo Conversasion, (1908), Museo del Ermitage, San Pieroburgo Ła dansa (1909), prima version co manco detaji e cołori manco forti, Museum of Modern Art, New York Ła dansa (1910), seconda version coi cołori del fauvismo, Museo del Ermitage, San Pietroburgo Musica (1910), Museo dell'Ermitage, San Pietroburgo L'Atelier roso (1911), The Museum of Modern Art, New York I pesi rosi, (1912), Museo Puškin, Mosca Nudo roxa (1935), Museum of Art, Baltimora Siora in blu (1937), Philadelphia Museum of Art, Filadelfia Ła camiseta rumena (1940), Centre Pompidou, Parixi Jazz (1947), łibro d'artista, papier découpé Ła tristesa del re (1952), Centre Pompidou, Parixi Ła zingana (1905), Centre Georges Pompidou, Parixi
Altri projeti
Categoria:Pitori fransexi Categoria:Scultori Categoria:Sensa fonti - arte