El 25 de marso el xe el 84° dì de l'ano secondo el całendàrio gregorian (el 85° inte i ani bisestiłi). Ghe manca 281 dì par ła fin de l'ano.

Avegnimenti 1 v.C. – Data tradisionałmente ligada al consepimento de Jezù 421 – Fondasion (segondo ła lejenda) de ła Cezeta de San Jàcomo inte una de łe ìsołe rialtine, el grupo de ìzołe inte el cuało vegnarà fora Rialto, dopo Venèsia. 708 – Consacrasion de Papa Costantin, 88º Papa de orìzane sirìaga (cofà el so predecesor). 1296 – Pałermo: Federico III d'Aragona el ze incoronà re de Trinacria da Papa Bonifaso VIII 1306 – Roberto I de Scòsia el divien re de Scòsia 1409 – Verze el Consìlio de Piza 1436 – Papa Eugenio IV el consacra ła Ceza de Santa Maria del Fioro a Firense 1479 – Venèsia ła fa paze co l'Inpero otoman perdendo tuti i poderi in Gresa 1522 – Inigo de Recalde de Loyola el se cava el vestir de cavałiero par scumisiar el so novisià. El ciaparà el nome de Ignazio de Loyola e el fondarà i Jezuiti 1552 – Guru Amar Das el divien el terso Guru del sikhismo 1634 – Vien fondada ła Cołonia del Maryland 1637 – ła sità de Zènoa ła ze consacrada a Maria Santìsima 1655 – Titano, el pì grando satèłite de Saturno el vien descuerto da Christiaan Huygens 1745 – Vien inaugurada ła capeła de ła Madoa de Loreto inte ła Ceza de San Pantałon 1753 – Voltaire el dasa ła corte de Federico II de Prùsia 1798 – Londra, Reghard Trevithegk el mete a łe so carose ła màchina a vapor de Watt creando el primo veìcuło sensa trasion animałe 1802 – Firma del Tratà de Amiens che el mete paze intrà Fransa e Gran Bretagna 1807 – Col Slave Trade Act ła vien abołia ła trata dei s-ciavi inte l'Inpero britànego 1811 – El poeta romàntego Percy Bysshe Shełey el vien espełesto da Università de Oxford par ła publegasion del tratà La nesesità de l'ateismo 1821 – Ła Gresa declara ła so indipendensa da l'Inpero otoman: scumìsia ła Guera d'indipendensa grega 1848 – Basan del Grapa el scumìsia na curta esperiensa rivołusionària (contro el Regno lonbardo-Vèneto), finia el 5 zugno co ła reocupasion austrìaga 1857 – Édouard-Léon Scott de Martinvile el brevetta el fonoautògrafo, antenà del fonògrafo e del gramòfono 1876 – Agostino Depretis el divien presidente del Consejo dei ministri del Regno d'Itàlia par ła prima vołta 1889 – Meinte Lik II, signor del Scioà, el òcupa łe rejon de Tigrè e Amhara col suporto e el benstar de l'Itàlia e el ciapa el tìtuło d'inperador d'Etiòpia 1895 – El poeta cuban José Martí el publega el Manifesto de Montecristi, proclamando l'indipendensa cubana 1901 – Ła Mercedes ła fa ła so prima vitòria inte na gara automobiłistega a Nisa (Fransa) 1911 – Inséndio de ła fàbrega Triangle de New York, inte ła cuała ze moresti 146 operari, in majoransa done. 1916 – G. N. Neujmin el descuerze l'asteroide 824 Anastasia 1918 – ła Biełorusia ła se proclama indipendente 1924 – Ła Gresa si proclama repùblega 1925 – Londra: l'inzegnero scosezo John Logie Baird el inventa ła tełevizion che ła sarà dispunìbiłe solché dal 2 otobre del isteso ano 1933 – Karl W. Reinmuth el descuerze l'asteroide 1587 Kahrstedt 1934 – Ełesion pułìteghe in Itàłia 1935 – Marguerite Laugier el descuerze l'asteroide 2677 Joan 1941 – Ła Jugoslàvia el firma on pato de leansa co łe Potense de l'Ase. Ła ndarà fora soło dopo do dì par colpa de łe grande proteste interne par el patejo inpopołar. 1944 – Ła finise co na sconfita par łe Forze leae ła tersa bataja de Montecassino 1947 – Espłozion inte na miniera de carbon in Illinois: 111 morti 1954 – Publegada l'encìclega de Pio XII "Sacra Virginitas" (so ła consacrada verzinità) 1955 – Stati Unii: declarasion de osenità par Howl de Ałen Ginsberg 1957 – A łe 18:46 a Roma si firma el tratà istitutivo del Marcà eoropeo comun (MEC): ghe fa parte Zermània Ovest, Fransa, Itàlia, Belzo, Paizi Basi e Lusenburgo 1959 – Inte ła strisa diurna dei Peanuts el nase Saly, ła soreła menor de Charłie Brown 1960 – In Itàlia parte el goerno Tambroni 1961 – Ła vien łansada co bon èzito ła càpsuła rusa Korabł 5 inte un voło de proa co un cagneto e on manichin de on cosmonauta 1965 – Martin Luther King Jr. el guida na marsa de sostegnidori dei deriti siviłi da Selma (Ałabama) al Canpidojo de Montgomery (Alabama) 1969 – Amsterdam: John łennon e Yōko Ono i taca el bed-in par ła paze (el finirà el 31 marzo) 1971 C. J. van Houten, I. van Houten-Groenevełd e T. Gehrels i descuerze i asteroidi 1873 Agenor, 5408 Thé, 6072 Hooghoudt, 6616 Płotinos, 6617 Boethius, 6673 Degas, 6751 van Genderen, 7148 Reinhołdbien, 7211 Xerxes, 7314 Pevsner, 7624 Głuck, 7690 Sackłer e 7972 Mariotti l'ezèrsito pakistan el invade el Bangładesh 1975 – Faysal de l'Aràbia Saudia el vien copà da un nevodo infetà da turbe mentałi. Ghe sucede el prìnsipe Khałid 1979 – Finia ła costrusion del primo Space Shuttle orbitante pienamente funsionałe, el Columbia, al John F. Kennedy Space Center 1992 – El cosmonauta Sergej Konstantinovič Krikałëv el torna inte ła Terra dopo dieze mezi pasai inte ła Stasion spasiałe Mir 1993 Descuerta ła cometa Shoemaker-łevy 9 dai astronomi Eugene e Carolyn J. S. Shoemaker e da David H. Levy. l'ano dopo ła cometa ła se desfarà inte el pianeta zove S. Ueda e H. Kaneda i descuerze l'asteroide 7303 1995 – Ward Cunningham el crea el Portłand Pattern Repository (o PPR), el primo software wiki 1996 l'UE vieta l'esportasion de carne bovina ingleza dopo i cazi de ensefałopatia sponziforme La cometa Hyakutake ła pasa a 0.1 unità astronomeghe da ła Terra, fazéndose védar in tuto l'emisfero nord 2001 – Łe entra in vigor i Acordi de Schengen par Danimarca, Finlandia e Svèsia, Islanda e Norveza (che no łe fa parte de l'UE) 2004 Gresa: serimònia de l'inpisamento de ła Torsa ołìnpegaa, inte el sito archeołòzego de l'antiga Olimpia Na mosion de condana de Israełe del Consejo de seguresa de łe Nasion Unie par ver copà el sceico Ahmed Yassin ła ze blocada dal veto dei Stati Unii 2005 – El protòtipo IBM Błue Gene/l el divien el pì potento computer del pianeta 2011 – Lanso de ła Console Nintendo 3DS in Eoropa 2015 – Zayn Malik el dasa i One Direction

Nasesti 1947 Elton John, cantautore britanico

Morti Feste e recorense Sivili Internasionałi: Dì internasionałe in ricordo de łe vìtime de łe s-ciavitù e de ła trata transatlàntega dei s-ciavi

Nasionałi: Vèneto – Festa dei Vèneti e del pòpoło vèneto: Aniversàrio fondasion de ła sità de Venesia e del antigo Cao de Ano Vèneto. Cipro – Festa grega de l'indipendensa Gresa – Festa de l'indipendensa San Marin – Aniversàrio de l'Arengo del 1906 Italia – Dantedì – Dì nasionałe italian dedegà a Dante Alighieri

Rełijoze Cristianèzemo: Anunsiasion del Signor Annunciazione del Signore so Vaticano.com Santo Aroldo de Gloucester, màrtire San Disma, el bon ladron San Dula de Nicomedia, màrtire Santo Ermelando, abate de Aindre Santo Everardo de Nellemburg, mònago Santo Isacco, patriarca Santa Lucia Filippini, fondadora de łe Maestre pie Filippini Santa Margherita de Clitherow, màrtire in Inghilterra Santa Maryam Sūltanah Danil Ghaţţas (Maria Alfonsina), fondadora de łe Suore del Santo Rosario de Zerusałeme dei latini Santa Matrona de Tessalonica, màrtire San Mona de Milano, vescovo San Nicodemo da Cirò (o de Mammola), asètego San Pelagio de Laodicea, vescovo San Pietro Formica, mersedaro San Procopio de Sázava, abate, patrono de ła Repùblega Ceca San Quirino de Tegernsee, màrtire San Riccardo de Pontoise, màrtire San Roberto de Bury St. Edmunds, puteło, màrtire Beato Andrea Laurenzo, francescano Beato Andrea Zadeja, sacerdote e màrtire Beato Arnaldo de Amer, mersedaro Beato Francesco Bruno, fransescan Beato Giacomo Bird, màrtire Beato Guglielmo de Norwich, puteło Beato Hilary Paweł Januszewski (Pawel), sacerdote e màrtire Beata Giosafata Hordaševska, relijoza Beata Maria Rosa Flesch, fondadora de łe Fransescane de Santa Maria dei Anzełi Beato Omeljan Kovč (Emilian), prete Beato Placido Riccardi, benedetin Beato Tommaso da Costacciaro, eremita camaldołezo

Rełijon romana antiga e moderna: Hilaria

In altri projeti

Note

25