Centaurea eller knoppurtslekta er ei planteslekt med eitt- eller fleirårige urter i korgplantefamilien. Slekta har mellom 350 og 600 artar og er utbreidd på den nordlege halvkula, i Sør-Amerika og Australia.
Dei fleste artane finst i Middelhavsområdet, og på steppene i Aust-Europa og Asia. I Europa er det ca. 200 artar. Plantane liknar på tistlar. Dei viltveksande artane i Noreg har raude blomstrar, og har ikkje stikkande blad. Mange artar i denne slekta blir dyrka som hageplantar.
Nyare forsking har synt at denne slekta bør delast i fleire mindre, men det er enno (2012) ikkje komme fram til ein ny taksonomi.
Norske artar Raspknoppurt C. aspera Sjeldsynt ugras. Tistelknoppurt C. calcitrapa Sjeldsynt ugras. Kornblom C. cyanus. Tidlegare vanleg som ugras i kornåkrar, derav namnet. No hageplante. Engknoppurt C. jacea. Vanleg på Aust, Sør- og sørlege delar av Vestlandet, mer spreidd nord til Finnmark. Honningknoppurt C. montana Ikkje viltvoksande i Noreg, men ei hageplante, som ofte blir forvilla. Svartknoppurt C. nigra Kyststrøk frå Østfold til Trøndelag. Parykk-knoppurt C. phrygia ubssp. phrygia. Berre i Verran kommune i Nord-Trøndelag. Skjeggknoppurt C. phrygia subsp. pseudophrygia Kyststrøk frå Vest-Agder til Sogn. Fagerknoppurt C. scabiosa. Vanleg på Austlandet, meir spreidd nord til Troms. Stjerneknoppurt C. solstitialis Sjeldsynt ugras.
Parykk-knoppurt og skjeggknoppurt, Centaurea phrygia, er freda etter Naturvernloven.
Bakgrunnsstoff
Den virtuella floran: Centaurea L. - Klintar The Centaurea Pages
Kategori:Planteslekter Kategori:Korgplantefamilien