Xian eller Xi'an er ein storby som er hovudstad i provinsen Shaanxi i det nordlege Kina. Han er ein subprovinsiell by. Folkesetnaden innan bygrensene vert rekna til 3 481 000 (2004), men heile det subprovinsielle området har 6,62 millionar innbyggjarar. Byen ligg på Guanzhongsletta i den sørlege sentrale Shaanxi. Xi'an markerer den austlege enden av Silkevegen. Den lokale flyplassen er Xi'an Xianyang internasjonale lufthamn.
Byen har tidlegare vore kinesisk hovudstad under fleire dynasti under namnet Chang'an. Xi'an (kinesisk 西安; pinyin Xī'ān, Wade-Giles Hsi-An, postalromanisering Sian) tyder bokstaveleg 'Den vestlege freden', medan nemninga Xijing òg viser til statusen som 'vestleg hovudstad').
Byen er mest kjend for det 2200 år gamle gravvaktaranlegget nær grava til keisar Qin Shi Huangdi, med fleire tusen terrakottasoldatar, nokre kilometer utanfor bykjernen.
Administrative einingar Den subprovinsielle byen Xi'an har jurisdiksjon over ni distrikt (区 qū) og fire fylke (县 xiàn).
Kart 450px # Namn Hanzi Hanyu Pinyin Folkesetnad (2006 est.) Areal (km²) Tettleik (/km²)Distrikt1Weiyang未央区Wèiyāng Qū410 0002611 5712Lianhu莲湖区Liánhú Qū600 0003815 7893Xincheng新城区Xīnchéng Qū490 0003115 8064Beilin碑林区Bēilín Qū700 0002231 8185Baqiao灞桥区Bàqiáo Qū450 0003221 3986Yanta雁塔区Yàntǎ Qū690 0001524 5397Yanliang阎良区Yánliáng Qū240 0002401 0008Lintong临潼区Líntóng Qū670 0008987469Chang'an长安区Cháng'ān Qū930 0001 583587Fylke10Lantian蓝田县Lántián Xiàn640 0001 97732411Zhouzhi周至县Zhōuzhì Xiàn630 0002 95621312Hu户县Hù Xiàn590 0001 21348613Gaoling高陵县Gāolíng Xiàn230 000290793
Bymuren mini|Bymuren Bymuren i Xi'an vart bygd mellom 1374 og 1378 og vart reparert og renovert i 1980-åra. Han er den største for det meste originale bymuren i Kina. Med ei samla lengd på 13,6 km omsluttar han heile det indre Xi'an. Breidda ved sokkelen er på 18 m, på krona er han 12 m brei. Han er òg 12 m høg. Fire byportar (nordporten, vestporten, sørporten og austporten) gav trygg kontroll ved heile muren, som var omgjeve av ei vollgrav med klappbruer berre ved portane. Desse bruene vart felt ned kvar morgon til signalet frå eit klokketårn og trekt opp på signal frå trommetårnet.
Samferdel Fly Xi'an vert tent av Xi'an Xianyang internasjonale lufthamn.
Jarnbane I Xi'an stansar toga på Longhaibanen, den viktigaste jernbanelinja i Kina i aust-vest-retning, som går frå Lianyungang til Lanzhou via mellom anna Xuzhou, Kaifeng, Zhengzhou, Luoyang og Baoji.
Vegtrafikk Riksveg 108 går gjennom området. Riksvegen byrjar i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan.
Riksveg 210 går gjennom området. Riksvegen byrjar i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing og Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.
Riksveg 211 har sluttpunkt i Xi'an. Han fører frå Yinchuan i den autonome region Ningxia Hui, gjennom det austlege Gansu og til Xi'an.
Riksveg 310 går gjennom området. Denne viktige trafikkåra byrjar i Lianyungang i Jiangsu, går vestover og endar i Tianshui i provinsen Gansu. Han går innom større byar som Xuzhou, Shangqiu, Kaifeng, Zhengzhou, Luoyang og Xi'an.
Riksveg 312 går gjennom området. Han fører frå Shanghai og endar på grensa mot Kasakhstan og passerer mellom anna Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan og Urumqi.
Galleri
Kjelder Denne artikkelen bygger på «» frå , den 1. november 2010.
Kategori:Busetnader langs Silkevegen kategori:Byar i Kina Kategori:Shaanxi Kategori:Subprovinsielle byar i Kina