mini|Kinck, måla av Harald Brun i 1908. Hans Ernst Kinck () var ein norsk forfattar, dramatikar og filolog. Han skreiv romanar, drama og essay, men er mest kjend for novellene sine. Den vitskaplege avhandlinga om sagakultur og balladekultur frå 1890 kastar ljos over sider av forfattarskapen. Ho vart trykt postumt i det litterære tidsskriftet Edda i 1932.

Biografi Kinck var fødd i Øksfjord i Finnmark, der faren var distriktslege, og voks opp i Setesdal og Hardanger. Han gifte seg med Minda Ramm som og var forfattar. Dei fekk døtrene Jeanette og Eli. Han budde i lange periodar i Italia, og hadde store kunnskapar om italiensk historie, kulturhistorie og politisk historie. Hans E. Kinck døydde i Oslo.

Dikting Hans E. Kinck er rekna som Nordens største novellist. Den novella som dei fleste kjenner, er «Hvidsymre i utslåtten» frå Flaggermusvinger 1895. Typisk for samlinga er ein fortetta, syngjande poetisk prosa som var noko heilt nytt i norsk dikting. Det skifter mellom det ville og det milde, mellom tragedie og skir lyrikk.

Den siste novellesamlinga hans, Foraaret i Mikropolis, kom ut posthumt i 1926. Den inneheld mellom anna den store kulturhistoriske og folkepsykologiske novella Mot ballade med emne frå høgmiddelalderen i Noreg. Mot ballade er eit meisterverk i sitt slag.

Kinck skreiv mykje om dei innestengde kreftene i menneska. Fleire av personane i bøkene hans lid ofte av tung einsemd og innestengd lengt etter fellesskap med andre. Han har mykje humor, ja beint fram ellevill komikk, men ofte sit låtten fast i halsen på den som les. Diktaren ler med det eine auget og græt med det andre.

Kinck hentar stoffet sitt frå mange ulike miljø, ikkje berre frå bygde- og bymiljø i Noreg, men t.d. og frå Italia i samtid og fortid.

Kinck og ettertida Jamvel om Hans E. Kinck var ein av dei største diktarane i Noreg, både med omsyn til kvalitet og kvantitet, har han lenge vore ein diktar for dei få. Han er obligatorisk pensum i litteratur på universitet og høgskular.

Fleire kunstnarar har laga illustrasjonar til Kincks ditkting, t.d. Nikolai Astrup og Torbjørn Egner og Olav Bjørgum.

Kinck har og inspirert komponistar som Ludvig Irgens Jensen og Eivind Groven.

Bilethoggaren Gunnar Janson har laga det kraftfulle Kinckhovudet som er reist i bronse utanfor Deichmanske bibliotek i Oslo. Ein kopi er i seinare år reist i Strandebarm sentrum i Hardanger.

Kinck-kjennaren, skodespelaren og instruktøren Torleif Kippersund har lese inn ei lydbok (to CD-ar) som inneheld ei rekkje Kinck-noveller. Dei musikalske illustrasjonane er ved Wolfgang Plagge og Øyonn Groven Myhren (song).Jfr. http://www.korinor.no/varer.php?vgrid=179

Institusjonsteater i Oslo og Bergen har framført skodespela «Agilulf den vise», «Den sidste Gjæst» og «Driftekaren» i nedkorta versjonar. I det sistnemnde spela Alfred Maurstad hovudrolla.

Suttungteateret på Tangen ved Mjøsa har framført mest alle Kincks drama uforkorta; for det mest som heildagsførestellingar. NRK TV har opptak av «Den sidste Gjæst». «Driftekaren» er framført to gonger i to ulike oppsetjingar med års mellomrom. Båe gonger med Torleif Kippersund i hovudrolla. Han hadde og hovudrolla i «Den sidste Gjæst». Framsyningane har vekt åtgaum, og vart melde også i aviser i hovudstaden.

Tre av novellene hans er filmatisert under samletittelen Flaggermusvinger (1992). Novella «Den nye kapellanen» gav namn til musikkgruppa Dei nye kapellanane.

I seinare år er heile forfattarskapen utkomen samla på Aschehoug forlag, ordna etter sjanger (noveller, romanar, drama, essay) med innleiingar av professor i litteratur ved Universitetet i Oslo Edvard Beyer. Han er den som, samla sett, har skrive mest og best om Kinck.

Kvar sommar er det Kinck-dagar i Strandebarm knytt til heimen hans der han voks opp frå han var 11 år gamal. Han hadde ei hytte på Austlandet. Den står no på Maihaugen på Lillehammer.

Utgjevingar

Huldren, roman, 1892 Ungt folk, roman, 1893 Flaggermus-vinger, noveller, 1895 Sus, roman, 1896 Fra hav til hei, noveller, 1897 Hugormen, roman, 1898 Mellom togene, drama, 1898 Trækfugle og andre, noveller, 1899 Fru Anny Porse, roman, 1900 Vaarnætter, noveller, 1901 Doktor Gabriel Jahr, roman, 1902 Naar Kærlighed dør, noveller, 1903 Italienere, sakprosa, 1904. Emigranter, roman, 1905. Livsaanderne, noveller, 1906. Agilulf den vise, drama, 1906. Driftekaren, drama, 1908 Masker og mennesker, noveller, 1909. Den sidste gjest, drama, 1910 Bryllupet i Genua, drama, 1911 En penneknegt, essays, 1911 Paa Ekre'nes gaard, drama, 1913 Mot karneval, drama, 1915 Renæssanse-mennesker, sakprosa, 1916 Kirken brænder, noveller, 1917 Sneskavlen brast I-III, roman, 1918-19 Guldalder, noveller, 1920 Rormanden overbord, sakprosa, 1920 Lisbettas brødre, drama, 1921 Mange slags kunst, sakprosa, 1921 Fra Fonneland til Svabergsveen, noveller, 1922 Paa Rindalslægret, drama, 1925 Italien og vi, sakprosa, 1925 Foraaret i Mikropolis, noveller, 1926 Mands hjerte, lyrikk, 1927 Torvet i Cirta, noveller, 1929 Sagaenes ånd og skikkelser, sakprosa, 1951

Bakgrunnsstoff Beyer, Edvard 1956: Livsangst og livstro "Fra Huldren til Driftekaren" Eros og det nasjonale Edvard Beyer 1965: Livsangst og livstro Fra Den sidste gjest til Mot ballade Den ene og de mange

Kategori:Norske forfattarar Kategori:Norske dramatikarar Kategori:Folk frå Loppa Kategori:Folk frå Bygland Kategori:Forfattarar frå Hordaland Kategori:Folk frå Kvam Kategori:Norske filologar Kategori:Nyromantiske forfattarar