Ein monolitt er ein geologisk formasjon som eit fjell, som består av ein enkel massiv stein eller klippe, eller eit monument eller ein stein plassert som eit monument. Erosjon er den vanlegaste årsaka til den geologiske formasjonen, som ofte består av særs hard eller solid metamorf eller sedimentær bergart.
Ordet kjem frå det gresk ordet μονόλιϑος (monolithos), som igjen kjem av μόνος («ein» eller «enkel») og λίϑος («stein»).
mini|Mount Augustus vert ofte hevda å vere den største monolitten på jorda.
Geologiske monolittar
Dei tre største på jorda er:
Mount Augustus, i Vest-Australia - 860 m La Peña de Bernal, i Mexico Stone Mountain, i Stone Mountain Park, Stone Mountain, ein forstad til Atlanta i Georgia i USA
Av andre finn ein:
Europa
Frau Holle-steinen, nær Fulda i Tyskland Humber Stone, Humberstone, nær Leicester i England. King Arthur's Stone (Cornwall) Logan Stone (Trereen, Cornwall) Odin Stone (Stenhouse, Orknøyane; øydelagd i 1814) Peñon de Ifach i Calpe i Spania Rock of Gibraltar i Gibraltar
Nord-Amerika
Beacon Rock i Columbia-ravinen i Washington i USA Bottleneck Peak and Moon, Sids Mountain, Utah Devils Tower nasjonalmonument, Wyoming El Capitan, Yosemite nasjonalpark, California Enchanted Rock, Llano County i Texas Haystack Rock, Clatsop County i Oregon Looking Glass Rock, Transylvania County, Nord-Carolina Peña de Bernal, Querétaro i Mexico Petroforms, Manitoba i Canada og Wisconsin i USA Stawamus Chief, Squamish i British Columbia Stone Mountain, Stone Mountain i Georgia
Afrika Ben Amera i Mauritania Brandberg i Namibia Aso Rock i Nigeria - 400 m Zuma Rock i Nigeria
Asia
Savandurga Gilbert Hill
Australia Bald Rock, nær Tenterfield i New South Wales Mount Coolum, Queensland Mount Wudinna, nær Wudinna, Sør-Australia Kokerbin Rock, Vest-Australia Uluru, òg kjend som Ayers Rock
Sør-Amerika
Cordillera del Paine i Chile
Antarktis
Scullin-monolitten
Mange av desse har segner knytt til seg.
Monumentmonolittar Ein struktur som er hogd ut av stein. Toppsteinen på Teoderikmausoleumet i Ravenna Stonehenge Elloragrottene - Verdsarvstad Runesteinar Steinsirkel Bautastein Stele Obeliskar Ogham Stone, Dinglehalvøya på Irland Adam and Eve Stones, Avebury, Wiltshire, England
Sjå òg
Megalitt Monolitten i Vigelandsparken Monolittisk arkitektur Inselberg
Kjelder Denne artikkelen bygger på «Monolith» frå , den 6. februar 2008.
Kategori:Geomorfologi Kategori:Steinar