Johann Baptist Strauss den yngre () var ein austerriksk komponist, dirigent og fiolinist.
Han er kjend som «valsekongen» og var meisteren til den leitte musikken - valsane hans er melodiøse og sjarmfulle. Utanom wienervalsane sine, bestod livsverket hans òg av andre komposisjonar, blant anna fjorten operettar og fleire polkaer.
Liv og virke
Bakgrunn Strauss var den eldste sonen til orkesterleiaren og komponisten Johann Strauss den eldre. Dei yngre syskena var Josef (f. 1827), Anne (f. 1829), Therese (f. 1831), Ferdinand (f. 1834, død same år), og Eduard (f. 1835).
Som barn tok han fiolintimar i løyndom mot faren sin vilje, og allereie seks år gammal komponerte han sin første vals. I 1842 forlét faren hans familien for Emilie Trampusch. Etter dette kunne Johann Strauss d.y. via seg til musikkstudium for alvor.
Musikar og komponist Som 19-åring i 1844 stifta Strauss sitt eige danseorkester, og då faren døydde i 1849, slo han saman sitt eige orkester med det til faren. Han gjorde suksess med orkesteret i Wien med konsertar i Volksgarten og på utenlandsturnear.
Strauss gifta seg i 1862 med Jetty Treffz, den første av i alt tre koner.
Under USA-turneen i 1872 dirigerte han 20 000 songarar og 10 000 musikarar i Boston. Framgangen hans i USA spelte ei stor rolle for utviklinga av stilen til filmmusikalen og populærmusikken på 1900-talet. Valsane som vart komponert til dei mange ballsalane, kafeane og parkane i byen var med på å gjera valsen til favorittdansen i heile verda.
Den best kjende valsen til Strauss er «An der schönen blauen Donau» (1867). Denne er eit fast innslag ved den årlege Nyttårskonserten i Wien, som vert kringkasta i heile Europa. Ein annan berømt vals er «Rosa aus dem Süden». Av operettane hans kan nemnast Die Fledermaus (Flaggermusen, 1874), Der Zigeunerbaron (Sigøynerbaronen, 1885) og Wiener Blut (1899). Sistnemnde er ein kompilasjon bygd på Strauss sine melodiar, og vart uroppført etter at han døydde. høgre|mini|Minnesmerke i Stadtpark i Wien.
Verk
Operettar 1871 – Indigo und die 40 Räuber 1873 – Der Karneval in Rom 1874 – Die Fledermaus (Flaggermusen) 1875 – Cagliostro in Wien 1877 – Prinz Methusalem 1878 – Colin-maillard 1880 – Das Spitzentuch der Königin 1881 – Der lustige Krieg (Den lystige krigen) 1883 – Eine Nacht in Venedig (Ei natt i Venedig) 1885 – Der Zigeunerbaron (Sigøynerbaronen) 1887 – Simplicius 1895 – Waldmeister 1897 – Die Göttin der Vernunft 1899 – Wiener Blut
Opera 1892 – Ritter Pasmán
Valsar og polkaer (utval) 1854 – Napoleon-Marsch, marsj 1858 – Tritsch-Tratsch-Polka, polka schnell 1861 – Perpetuum mobile, polka 1863 - Morgenblätter, vals 1867 – An der schönen blauen Donau, vals 1867 – Künstlerleben, vals 1868 – Geschichten aus dem Wienerwald, vals 1869 – Wein, Weib und Gesang, vals 1873 – Wiener Blut, vals 1880 – Rosa aus dem Süden, vals 1883 – Frühlingsstimmen, vals 1889 – Kaiserwalzer, vals
Kjelder Denne artikkelen bygger på «Johann Strauss d.y.» frå , den 4. desember 2016. Bakgrunnsstoff
Johann Strauss in Wien {ein} A video about hi sitt presence in Vienna
Kategori:Folk frå Wien Kategori:Austerrikske komponistar