Kreikan vuoden 2023 kesäkuun parlamenttivaalit järjestettiin 25. kesäkuuta 2023. Vaaleissa valittiin 300 jäsentä seuraavalle nelivuotiskaudelle Kreikan parlamenttiin.
Vaalit olivat uusintavaalit, koska yksikään puolue ei saanut ehdotonta enemmistöä edellisissä toukokuun 2023 parlamenttivaaleissa, eikä koalitiohallituksen muodostaminen ollut mahdollista. Alun perin mahdollisten uusintavaalien päiväksi oli suunniteltu 2. heinäkuuta.
Vaaleihin astui voimaan uusi laki, jossa suurin puolue saa lisäpaikkoja uuden laskutavan mukaan: siinä suurin puolue saa 25 % ääniosuudella 20 lisäpaikkaa ja tämän jälkeen jokaisesta prosenttiyksiköstä 2 paikkaa lisää. Enimmillään suurin puolue saa 40 % tai sitä suuremmasta ääniosuudesta 50 lisäpaikkaa.
Vaaleissa äänioikeutettuja oli ja ääniä annettiin . Äänestysprosentti oli 53,74. Vaaleissa kahdeksan puoluetta läpäisi kolmen prosentin äänikynnyksen ja sai edustajia parlamenttiin. Vaalit voitti Uusi demokratia, joka sai 40,56 % äänistä ja 158 parlamenttipaikkaa, toisin sanoen ehdottoman enemmistön. Vaalien suurin häviäjä oli vasemmistoliitto Syriza. Parlamenttiin pääsi kolme uutta puoluetta, äärioikeistolaiset Spartalaiset ja Voitto sekä vasemmistolainen Kurssina vapaus.
Vaalien jälkeen 26. kesäkuuta pääministeriksi palasi Uuden demokratian puheenjohtaja Kyriákos Mitsotákis, joka muodosti Mitsotákisin II hallituksen.
Tulokset
Vaalien tulokset olivat:
270px|center Puolue Puheenjohtaja Äänet Parlamenttipaikat Määrä % ± py Määrä ± Parlamenttiin valitut puolueet Uusi demokratia (ND) Kyriákos Mitsotákis 40,56 –0,23 158 +12 Syriza Aléxis Tsípras 17,83 –2,24 48 –23 Pasok–Muutosliike (KINAL) Níkos Androulákis 11,84 +0,38 32 –9 Kreikan kommunistinen puolue (KKE) Dimítris Koutsoúmpas 7,69 +0,46 20 –6 Spartalaiset Vasílis Stígkas 4,68 uusi 12 uusi Kreikkalainen ratkaisu (EL) Kyriákos Velópoulos 4,44 –0,01 12 –4 Voitto Dimítrios Natsiós 3,70 +0,77 10 +10 Kurssina vapaus (PE) Zoí Konstantopoúlou 3,17 +0,28 8 +8 Parlamentin ulkopuolelle jääneet puolueet Mera25 Giánis Varoufákis 2,50 –0,13 0 ±0 Isänmaallinen liittouma (Patriotikós Synaspismós) Pródromos Emfietzóglou 0,50 uusi 0 uusi Logiikan ääni (Foní Logikís) Afrodíti Latinopoúlou 0,43 uusi 0 uusi Ekologiset vihreät (Oikológoi Prásinoi)Vihreä yhtenäisyys (Prásini Enótita) 0,41 –0,19 0 ±0 Hyvä liike (Ef-kínisi) 0,33 uusi 0 uusi Antarsya 0,30 –0,24 0 ±0 Vihreä & violetti (Prásino & Mov) 0,30 uusi 0 uusi Demokratian henkäys (Pnoí Dimokratías) Dimítris Koúvelas 0,28 –0,19 0 ±0 Keskustaunioni (EK) Vasílis Levéntis 0,27 –0,11 0 ±0 Kreikan köyhien liike (Kínima Ftochón Elládos) 0,26 –0,05 0 ±0 Kreikan kommunistinen puolue (marx.-len.) (KKE m-l) 0,18 –0,04 0 ±0 Kreikkalaisten kokous Artémis Sórras 0,12 –0,10 0 ±0 Marxilais-leniniläinen Kreikan kommunistinen puolue (M-L KKE) 0,08 +0,01 0 ±0 Kansallinen rintama (Ethnikó Métopo) 0,06 uusi 0 uusi Kreikan kommunististen internationalistien organisaatio (OKDE) 0,03 ±0,00 0 ±0 Organisaatio Kreikan kommunistisen puolueen jälleenrakentamiseksi (OAKKE) 0,02 ±0,00 0 ±0 Visio Kreikan uudelleensyntymisestä (Órama Anagénnisis Elládos) 0,00 uusi 0 uusi Panateenalainen liike (Panathinaïkó Kínima) 0,00 uusi 0 uusi Digitaalinen hellenismi - yhdessä on kaikki (Psifiakós Ellinismós – En to Ólon) Emmanouíl Mitsotákis 0,00 uusi 0 uusi Kansallinen eurooppalainen puolue (Laïkó Evropaïkó Kómma) Andréas Rentzoúlas 0,00 uusi 0 uusi Kreikan republikaaninen puolue (TRAMP) 0,00 uusi 0 uusi Kreikkalaiset ekologistit Dimosthénis Vergís 0 0,00 ±0,00 0 ±0 Itsenäiset ehdokkaat 0 0,00 ±0,00 0 ±0 Yhteensä 100,00 300 Hyväksyttyjä 98,89 +1,50 Hylättyjä 0,61 –1,42 Tyhjiä 0,50 –0,08 Äänestäneitä 53,74 –7,36 Äänestämättä jättäneitä 46,26 +7,36 Äänioikeutettuja
Tulokset vaalipiireittäin
Vaalien tulokset vaalipiireittäin (59 kpl) olivat:
Suurin puolue vaalipiireittäin
Vaalipiiri Suurin puolue Nimi Paikkoja Nimi % Paikkoja Ero seuraavaan py Aitolia-Akarnania 7 Uusi demokratia 38,85 17,22 Akhaia 9 Uusi demokratia 34,04 10,83 Argolis 3 Uusi demokratia 43,28 28,03 Arkadia 3 Uusi demokratia 41,51 24,65 Árta 2 Uusi demokratia 37,50 8,55 Ateena 1. 13 Uusi demokratia 43,27 23,31 Ateena 2.1. 16 Uusi demokratia 47,32 30,37 Ateena 2.2. 12 Uusi demokratia 34,66 13,54 Ateena 2.3. 19 Uusi demokratia 42,32 23,66 Boiotia 3 Uusi demokratia 37,12 18,81 Chalkidikí 3 Uusi demokratia 39,54 25,02 Chaniá 4 Uusi demokratia 40,52 22,09 Chíos 2 Uusi demokratia 46,49 26,61 Dráma 3 Uusi demokratia 39,39 24,13 Dodekanesia 5 Uusi demokratia 46,97 32,45 Elis 5 Uusi demokratia 37,45 17,32 Euboia 6 Uusi demokratia 38,63 20,85 Évros 4 Uusi demokratia 44,18 29,18 Evrytanía 1 Uusi demokratia 41,22 21,71 Flórina 2 Uusi demokratia 34,42 12,61 Fokis 1 Uusi demokratia 44,65 28,55 Fthiotis 4 Uusi demokratia 43,30 25,73 Grevená 1 Uusi demokratia 39,81 21,83 Imathía 4 Uusi demokratia 39,18 24,46 Ioánnina 5 Uusi demokratia 38,71 16,30 Iraklion 8 Uusi demokratia 35,16 12,18 Itä-Attika 12 Uusi demokratia 46,66 31,13 Kardítsa 4 Uusi demokratia 43,09 26,42 Kastoriá 1 Uusi demokratia 44,79 28,18 Kavála 4 Uusi demokratia 42,69 28,54 Kefaloniá 1 Uusi demokratia 38,15 18,46 Kilkís 3 Uusi demokratia 39,63 25,30 Korfu 3 Uusi demokratia 36,74 18,19 Korinthia 4 Uusi demokratia 41,83 24,55 Kozáni 4 Uusi demokratia 36,69 19,21 Kykladit 4 Uusi demokratia 46,68 32,53 Lakonia 3 Uusi demokratia 47,83 33,06 Lárisa 8 Uusi demokratia 39,35 21,82 Lasíthi 2 Uusi demokratia 39,75 14,17 Lefkas 1 Uusi demokratia 41,71 24,19 Lesbos 3 Uusi demokratia 39,81 25,12 Länsi-Attika 4 Uusi demokratia 39,74 23,91 Magnesia 5 Uusi demokratia 42,39 25,14 Messenia 5 Uusi demokratia 43,71 26,21 Pélla 4 Uusi demokratia 38,41 20,01 Pieria 4 Uusi demokratia 38,80 25,16 Pireus 1. 5 Uusi demokratia 47,27 30,69 Pireus 2. 8 Uusi demokratia 37,24 17,88 Préveza 2 Uusi demokratia 41,58 20,63 Réthymno 2 Uusi demokratia 36,67 10,96 Rodópi 3 Syriza 33,60 4,72 Sámos 1 Uusi demokratia 36,05 18,09 Sérres 5 Uusi demokratia 45,64 32,76 Thesprotia 1 Uusi demokratia 43,33 24,20 Thessaloniki 1. 17 Uusi demokratia 35,28 17,76 Thessaloniki 2. 9 Uusi demokratia 40,11 26,53 Tríkala 4 Uusi demokratia 41,40 24,22 Xánthi 3 Uusi demokratia 30,32 1,83 Zákynthos 1 Uusi demokratia 39,21 22,81
Puolueiden paras ja heikoin vaalipiiri
Puolue Suurin kannatus Pienin kannatus Vaalipiiri % Vaalipiiri % Uusi demokratia Lakonia 47,83 Rodópi 28,89 Syriza Rodópi 33,60 Chíos 10,52 Pasok-Muutosliike Réthymno 25,71 Pireus 1. 6,70 Kreikan kommunistinen puolue Sámos 17,96 Rodópi 3,16 Spartalaiset Lakonia 7,48 Lasíthi 2,94 Kreikkalainen ratkaisu Évros 8,83 Lefkas 1,98 Voitto Pieria 9,26 Préveza 1,83 Kurssina vapaus Korfu 6,39 Rodópi 1,34
Lähteet
2023-06 Kreikan parlamenttivaalit 2023-06