εκ ()
; wariant εξ przed samogłoską: Manolis Triandafilidis, Νεοελληνική Γραμματική (της Δημοτικής), część dotycząca systemu głoskowego — ε [e], κ [k], ξ [ks].
przyimek (1.1) od, począwszy odΧρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, hasło „εκ / εξ”, Akademia Ateńska — użycie przyimka z dopełniaczem oraz znaczenia i utrwalone połączenia. (1.2) z, od (1.3) z, na podstawie, w sposób (1.4) z, wskutek, przez (1.5) z, spośród
(1)
(1.2) Ο παππούς μου κατάγεται εκ Κρήτης. → Mój dziadek pochodzi z Krety. (1.2) Το άγαλμα είναι κατασκευασμένο εκ μαρμάρου. → Posąg jest wykonany z marmuru. (1.4) Δεν είπα την αλήθεια εκ φόβου των συνεπειών. → Nie popowiedziałem/am prawdy ze strachu przed konsekwencjami. (1.5) Ένας εκ των γονέων βρίσκεται εκτός Ελλάδος […]. → Jeden z rodziców przebywa poza Grecją […].greckie Ministerstwo Migracji i Azylu, wykaz dokumentów, przykład konstrukcji ένας εκ των γονέων.
(1.1-5) εκ / εξ +
(1.1) από
εκ-, εξ-
(1.1) εκ των προτέρων → z góry, uprzednio • εκ των υστέρων → po fakcie, retrospektywnie • εκ γενετής → od urodzenia (1.3) εκ πείρας → z doświadczenia • εκ του ασφαλούς → bez ponoszenia ryzyka • εκ του προχείρου → bez przygotowania, na poczekaniu (1.4) εξ ανάγκης → z konieczności • εξ αμελείας → nieumyślnie, wskutek niedbalstwa • εκ προθέσεως → umyślnie
/
Nowogreckie εκ / εξ jest spotykane przede wszystkim w stylu formalnym, urzędowym i w utrwalonych wyrażeniach; w neutralnej mowie jego najczęstszym odpowiednikiem jest από. Nie należy utożsamiać samodzielnego przyimka εκ z prefiksem εκ- / εξ-, który stanowi odrębną jednostkę słownikową.