trybarz ()

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) pracownik dawnych kopalń zajmujący się poganianiem zwierząt pociągowych (koni lub wołów) zaprzężonych do kieratów i kołowrotów wyciągowych, a także sprawujący nad nimi opiekę stajenną (1.2) głównie w okolicach Małopolski: flisak lub robotnik poganiający konie bądź woły, które holują pod prąd rzeki statki towarowe i galary (1.3) robotnik obsługujący piec trybowy, którego zadaniem było oddzielanie srebra od ołowiu; odciągacz

(1)

(1.1) Obok niego na platformie cisnęli się górnicy. Byli tam trybarze, kopacze, wozaki, wszyscy pomieszani razem, odziani jednakowo w jakieś szare, przesiąkłe słoną wilgocią łachmany. (1.1) Wtem zjawiły się w bramie kieratowe konie.— Czy szyb otworzą? — pytają górnicy trybarza.— Snadź ktoś w głąb pojedzie, jeśli po mnie i po konie posłano. (1.2) Od Modrzejowa, aż po Siewierz w nadbrzeżnych wioskach przebywały liczne rzeszy trybarzy, co to trudnili się podciąganiem w górę rzeki przy pomocy wołów, ładowanych galarów. (1.1) (…) sama kopalnia w okresie świetności zatrudniała około 2000 górników: kopaczy — zwanych również stolnikami, nosiczy — wynoszących urobek, zajmujących się końmi — trybarzy, przetaczających bałwany solne — walaczy…Marcin Trzciński, Nurkowałem w solance nasyconej w: „Poznaj Świat”, nr 03/2017, 1 marca 2017, Gdańsk: Probier, ISSN 0032-6143 [za pośrednictwem KWJP]. (1.2) Trybarze przyjeżdżają z domu do Krakowa półwoziami, na które zabiérają żywność dla koni i siebie, a z powrotem holują, czyli ciągną pod wodę końmi próźne galary, które przybyły z wodą, z ładunkiem węgla po większéj części„Tabor trybarzy przy ujściu Rudawy do Wisły” w: „Tygodnik Illustrowany”, ser. III, t. I, nr 4, 22 stycznia 1876, Warszawa: Józef Unger, s. 54..

(1.1) trybarz dolny

(1.1) goniarz, kieradnik, gaplowy (1.2) goniarz (1.3) odciągacz

(1.1) górnik (1.2) flisak

→ gnać, pędzić, poganiać

niemiecki: (1.1) Treiber