proletariusz ()
, ,
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy (1.1) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; (1.2) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;
(1.1-2)
(1.1) Wobec tego zdecydował się konsul Mariusz wprowadzić zasadę zaciągu ochotniczego. Dotąd armia rzymska składała się ze średnio zamożnych chłopów, obecnie zaś jej skład socjalny uległ zupełnej zmianie. Większość stanowili proletariusze miejscy zaciągający się na lat szesnaścieKazimierz Kumaniecki, Historia kultury starożytnej Grecji i Rzymu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wrocław 1988, ISBN 8301047801, s. 371. (1.2) Rosnąc w siły, w znaczenie społeczne, musi burżuazja zatrudniać coraz większą ilość proletariuszy, musi odrywać chłopa od ziemi, rzemieślnika od warsztatu i zamieniać ich w proletariuszyJulian Baltazar Marchlewski, Ludzie, czasy, idee, Książka i Wiedza, Warszawa 1973, s. 205. (1.2) W Krakowie bowiem arcybiskupi bywali zwykle wybierani spośród arystokratów. Było więc zaskoczeniem, gdy po nich wszystkich zostałem mianowany ja, „proletariusz”Jan Paweł II, Wstańcie, chodźmy!, Wydawnictwo św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej, Kraków 2004, ISBN 8388971875, s. 52.
(1.2) być / stać się proletariuszem • pozować na proletariusza • warstwa / klasa / partia / rewolucja proletariuszy • duchowy proletariusz • walczący proletariusz • stawać w obronie proletariuszy • bronić praw proletariuszy • dola / byt proletariusza • proletariusz uświadomiony klasowo • proletariusz-marksista • towarzysz proletariusz
(1.2) robotnik, przedstawiciel klasy robotniczej
(1.1) patrycjusz (1.2) burżuj, kapitalista, arystokrata, przemysłowiec
(1.2) lumpenproletariusz
proletariat , proletaryzacja , proletariackość proletariuszka proletariacki proletariacko proletaryzować
niebiescy proletariusze • proletariusz nie ma ojczyzny • proletariusz w mundurze
(1.1) (1.2) od (1.1)
(1.2) pojęcie używane w terminologii marksistowskiej
angielski: (1.1) proletarian; (1.2) proletarian białoruski: (1.1) пралетарый ; (1.2) пралетарый bułgarski: (1.1) пролетарий ; (1.2) пролетарий czeski: (1.2) proletář duński: (1.2) proletar esperanto: (1.1) proleto; (1.2) proleto francuski: (1.1) prolétaire ; (1.2) prolétaire interlingua: (1.2) proletario łaciński: (1.1) proletarius niemiecki: (1.1) Proletarier ; (1.2) Proletarier rosyjski: (1.1) пролетарий ; (1.2) пролетарий szwedzki: (1.1) proletär ; (1.2) proletär ukraiński: (1.1) пролетарій ; (1.2) пролетарій