Model biznesowy – przyjęta przez przedsiębiorstwo długookresowa metoda na powiększenie i wykorzystanie zasobów w celu przedstawienia klientom oferty przewyższającej ofertę konkurencji, przy jednoczesnym zapewnieniu organizacji dochodowości. Dobry model biznesowy ma na celu uzyskanie, a w późniejszym etapie utrzymanie, przewagi konkurencyjnej.
Model biznesowy stanowi jedną z trzech głównych determinantów efektywności gospodarczej (pozostałe to otoczenie i czynniki zmiany)A. Afuah, C. L. Tucci, Internet Business Models and Strategies, New York: McGraw-Hill Companies, 2001, s. 18–20..
Model ten jest mniej formalny niż strategia ujęta w formie planu strategicznegoA. K. Koźmiński, Zarządzanie w warunkach niepewności. Podręcznik dla zaawansowanych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 123–124..
Pojęcie modelu biznesowego zostało wprowadzone pod koniec lat 50. XX wieku, ale w pierwszym okresie nie zyskało dużej popularności naukowej. Dopiero pojawienie się internetu i e-biznesu na przełomie wieków przyczyniło się do renesansu tego pojęcia.
Zasady tworzenia modelu biznesowego Zbudowanie dobrego modelu biznesowego nie jest łatwym zajęciem i wymaga od osób zaangażowanych w projekt szerokiej wiedzy o specyfice branży, kluczowych czynnikach tworzących postrzeganą przez klientów wartość oraz cenionych przez nich korzyściach. Na tym etapie trzeba znaleźć odpowiedzi na następujące pytania: do jakiej grupy docelowej produkt jest kierowany, jakie wartości (korzyści) produkt ma oferować klientom, jakie mają być strategie dostarczania tych wartości, w jaki sposób owa wartość ma być wytworzona, jak należy kształtować cenę produktuA. Afuah, C. L. Tucci, Internet Business Models and Strategies, New York: McGraw-Hill Companies, 2001, s. 32.. Jednym z bardziej popularnych schematów używanych w analizowaniu i tworzeniu modeli biznesowych jest Business Model Canvas, opracowany przez Szwajcara, w 2008 roku. Skorzystanie z tego schematu pozwala na: dokładne określenie kluczowych obszarów biznesu, możliwość zlokalizowania słabych punktów jeszcze przed przejściem do realizacji biznesu, przygotowanie klarownej prezentacji pomysłu, opracowanie wiarygodnej i dokładnej strategii promocji biznesu.
Klasyfikacja modeli biznesowych Istnieją różne klasyfikacje modeli biznesowych. Dla przykładu, Michael Rappa wyróżnił: model pośrednika (Brokerage) model reklamowy (Advertising) model pośrednika informacyjnego (Infomediary) model kupca (Merchant) model producenta (Manufacturer) model partnerski (Affiliate) model wirtualnej wspólnoty (Community) model subskrypcyjny (Subscription) model taryfowy (Utility)M. Rappa, P. Timmers, http://digitalenterprise.org/models/models.html..
Przypisy