Król i ja (ang. The King and I) – amerykański film muzyczny z 1956 roku w reżyserii Waltera Langa według musicalu Richarda Rodgersa i Oscara Hammersteina II pod tym samym tytułem, opartego na powieści Anna i król Syjamu Margaret Landon.
Treść Źródło: Filmsite
W 1862 roku angielska nauczycielka zostaje zatrudniona jako guwernantka dzieci Mongkuta, króla Syjamu. Ona i jej małoletni syn płyną do stolicy Syjamu, Bangkoku, gdzie ich wita i eskortuje , syjamski odpowiednik premiera. W Wielkim Pałacu Królewskim Anna i Louis są świadkami, jak król otrzymuje prezent w postaci kolejnej żony imieniem Tuptim, młodej kobiety z Birmy. Mongkut, mimo swego autokratyzmu, to oczytany naukowiec chcący zreformować Syjam na wzór państw zachodnich. Mimo że obiecano Annie własny dom poza pałacem, król odmawia jej takiego. Chce z tego powodu opuścić Syjam, ale zmienia zdanie po spotkaniu z licznym dziećmi królewskimi.
Żony króla pomagają Annie rozpakować pomimo jej protestów; wtedy dowiaduje się od Tuptim, że ta wdała się w romans z Lunem Tha, żołnierzem straży dworskiej wyznaczonym, by ją przywieźć do Syjamu. Anna także opowiada o swoim zmarłym mężu – oficerze armii Thomasie. Mongkut po rozmowie z najstarszym synem, małoletnim Chulalongkornem, zdaje sprawę że wciąż nie jest pewny wielu faktów. Zdezorientowany idzie modlić się do Buddy. Anna zaczyna uczyć królewskie dzieci na temat domowego ogniska, ku irytacji króla, który potępia wpływ innych kultur. Prowadzi to do kłótni z Anną, która wciąż narzeka na brak domu, który jej obiecywano. Kalahom oznajmia jej, że król mimo chęci nigdy nie będzie nowoczesnym władcą z powodu swej dumy i przywiązania do tradycji, a Anna tylko wzmaga wyniszczający w jego opinii cel.
Po nocnej rozmowie z Mongkutem na temat przysłania słoni do trawionych wojną domową Stanów Zjednoczonych, Anna na prośbę Luna Tha aranżuje jego spotkanie z Tuptim w części przeznaczonej dla królewskiego haremu. Kochankowie obiecują sobie, że przy pierwszej sposobności uciekną razem. Główna małżonka króla, Lady Thian, informuje Annę, że Mongkuta niepokoją doniesienia, że Brytyjczycy otrzymali listy opisujące go jako barbarzyńcę i to będzie pretekst do zrobienia z Syjamu protektoratu. Anna wie, że król, choć pełen wad, nie jest barbarzyńcą i radzi mu, by po przybyciu Brytyjczyków wydał bankiet w stylu europejskim, aby pokazać, że jest cywilizowany. Mongkut w odpowiedzi obiecuje Annie dom poza pałacem.
Na bankiet przybywa brytyjska delegacja dowodzona przez dawną sympatię Anny – sir Edwarda Graya. Podczas uroczystej kolacji zostaje wystawiona inscenizacja Chaty wuja Toma w formie syjamskiego baletu. Spektakl podoba się wszystkim zgromadzonym, z wyjątkiem Mongkuta, który domyśla się, że to niezbyt subtelny komentarz będącej pomysłodawczynią Tuptim co do jej sytuacji i stosunku do męża. Wkrótce Tuptim znika z pałacu, którą zabrał w przebraniu Lun Tha. Po odejściu gości Anna wyjaśnia, że Tuptim jest nieszczęśliwa, ponieważ w oczach króla jest tylko kolejną kobietą. Po wymianie odmiennych poglądów na tematy związków damsko-męskich Anna i Mongkut ćwiczą razem polkę.
Nagle kalahom informuje króla o schwytaniu Tuptim. Mongkut rozjuszony zdradą Luna Tha i zhańbiony przez jego związek, rozkazuje wychłostać Tuptim pomimo próśb Anny i jej oskarżeń o bycie barbarzyńcą. Jednak pod wpływem emocji Mongkut rezygnuje z chłosty i opuszcza salę. Kalahom obwinia Annę za jego zgubę, podczas gdy Tuptim zostaje przez straże wyprowadzona z płaczem, dowiedziawszy się, że Lun Tha został zabity i wrzucony do rzeki. To powoduje, że Anna zrywa wszelkie więzi z Mongkutem i planuje wrócić do Anglii następnym statkiem. Gdy tygodnie później Anna ma opuścić Syjam dowiaduje się, że król jest bardzo chory i wkrótce umrze. Wtedy decyduje się pozostać dla nadzorowania edukacji Chulalongkorna, bardziej otwartego na postępowe idee. Gdy Chulalongkorn wydaje pierwsze polecenia jako nowy król, Mongkut umiera, ale pogodzony z Anną.
Obsada Opracowano na podst. materiału: Deborah Kerr – Marni Nixon – Anna Leonowens (głos w partiach wokalnych) Yul Brynner – król Phra Mana Mongkut (Rama IV) Rita Moreno – Tuptim, nowa żona króla Leona Gordon – Tuptim (głos w partiach wokalnych) Terry Saunders – Thiang, pierwsza żona królewska Martin Benson – kalahom Rex Thompson – Patrick Adiarte – książę Chulalongkorn Alan Mowbray – sir John Hay, ambasador angielski Geoffrey Toone – sir Edward Ramsay, angielski wysłannik Carlos Rivas – Lun Tha, strażnik pałacowy Reuben Fuentes – Lun Tha (głos w partiach wokalnych) Judy Dan – inna żona króla
Nagrody i nominacje NagrodaKategoriaNominowaniWynikŹródłoNagroda Akademii FilmowejNajlepszy filmCharles BrackettNominacjaNajlepszy aktor pierwszoplanowyYul BrynnerWygranaNajlepsza aktorka pierwszoplanowaDeborah KerrNominacjaNajlepsza reżyseriaWalter LangNominacjaNajlepsze zdjęcia (film barwny)Leon ShamroyNominacjaNajlepsza scenografia i dekoracje wnętrz (film barwny)John DeCuir, Lyle Wheeler, Paul S. Fox, Walter M. ScottWygranaNajlepsze kostiumy (film barwny)Irene SharaffWygranaNajlepsza muzyka w musicaluAlfred Newman, Ken DarbyWygranaNajlepszy dźwiękCarlton W. Faulkner 20th Century Fox SSDWygranaDirectors Guild of America AwardsNajlepsze osiągnięcie reżyserskie w filmie fabularnymWalter LangNominacjaWriters Guild of America AwardsNajlepszy scenariusz do musicalu Ernest LehmanWygranaNew York Film Critics CircleNajlepszy aktorYul BrynnerNominacjaNajlepsze kostiumyDeborah KerrNominacjaNajlepszy scenariuszErnest LehmanNominacjaZłote GlobyNajlepsza komedia/musicalWalter LangWygranaFilm promujący międzynarodowe zrozumienieNominacjaNajlepszy aktor w komedii/musicaluYul BrynnerNominacjaNajlepszy aktorka w komedii/musicaluDeborah KerrWygrana
Wyróżnienia Rok wyróżnieniaAmerykański Instytut FilmowyMiejsce2002Lista 100 najlepszych amerykańskich melodramatów wszech czasów31. miejsce2004Lista 100 najlepszych piosenek filmowych wszech czasów54. miejsce „Shall We Dance?”, wyk. Marni Nixon i Yul Brynner2006 Lista 25 najlepszych musicali wszech czasów11. miejsce
Odbiór Król i ja okazał się sukcesem finansowym i artystycznym, stając się piątym najbardziej dochodowym filmem 1956 roku. Niektórzy recenzenci krytykowali film za zmiany w dialogach z produkcji na Broadwayu i pominięcie niektórych piosenek. W serwisie Rotten Tomatoes film uzyskał 93% oceny na podstawie recenzji 27 krytyków. Film, tak jak większość adaptacji Anny i króla Syjamu, został zakazany w Tajlandii z powodu przedstawienia Mongkuta.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie filmy familijne Kategoria:Amerykańskie filmy komediowe Kategoria:Amerykańskie dramaty filmowe Kategoria:Amerykańskie filmy romantyczne Kategoria:Amerykańskie filmy muzyczne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1956 roku Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy dźwięk Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu Kategoria:Filmy o władcach Kategoria:Filmy wytwórni 20th Century Fox Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepsze kostiumy Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą scenografię Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą muzykę Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego aktora pierwszoplanowego