Ignacy Sosnowski, ros. Игнатий Игнатьевич Сосновский (Добржинский) (ur. w 1897 w Rydze, zm. 15 listopada 1937 w Moskwie) – oficer II Oddziału Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po aresztowaniu przez Czeka przewerbowany, następnie funkcjonariusz Czeka/GPU/OGPU/NKWD.
Życiorys Urodził się jako Ignacy Dobrzyński. Pod koniec I wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) pod pseudonimem „Świerszcz”. Brał udział w rozbrajaniu garnizonów niemieckich w Suwałkach i Grodnie. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę został młodszym oficerem Wojska Polskiego.
Po odzyskaniu niepodległości służył w stopniu podporucznika w II Oddziale (wywiad) Sztabu Generalnego WP. Został szefem oddziału wywiadowczego na Litwę i Prusy Wschodnie. Od 1919 był rezydentem wywiadu w Rosji Sowieckiej. W czerwcu 1920 aresztowany przez Czeka wraz ze swoją narzeczoną Janą Rzeplińską. Po przesłuchaniach i rozmowach m. in z Feliksem Dzierżyńskim i Julianem Marchlewskim zgodził się w sierpniu tego roku pracować na rzecz Sowietów. Wydał im całą swoją siatkę szpiegowską pod warunkiem, że aresztowani Polacy nie będą skazani tylko deportowani do Polski. Wielu z aresztowanych osobiście przekonał do współpracy z radzieckimi organami bezpieczeństwa.
W 1921 roku wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). Na wniosek Feliksa Dzierżyńskiego odznaczony najwyższym odznaczeniem państwowym okresu wojny domowej - Orderem Czerwonego Sztandaru. Do grudnia 1920 r. pełnił funkcję funkcjonariusza do specjalnych poruczeń Oddziału Specjalnego Frontu Południowo-Zachodniego, zaś do listopada 1921 Oddziału Specjalnego CzeKa. Następnie był funkcjonariuszem do ważniejszych spraw Specjalnego Oddziału CzeKa-OGPU. Na pocz. 1922 został zastępcą szefa 16 wydziału Oddziału Specjalnego GPU w Moskwie. Ukończył kursy na wydziałach historyczno-filologicznym i filozoficznym uniwersytetu w Moskwie. W poł. lipca tego roku stanął na czele 6 wydziału (białogwardyjskiego) Oddziału Kontrwywiadowczego CzeKa-GPU. Jednocześnie od pocz. grudnia 1925 r. był zastępcą szefa Oddziału Specjalnego Moskiewskiego Okręgu Wojskowego. Pod koniec lipca 1927 r. objął funkcję sekretarza Zarządu Sekretno-Operacyjnego OGPU. Od lutego 1929 był szefem Pełnomocnego Przedstawicielstwa Kontrwywiadowczego OGPU do Spraw Białoruskiego Okręgu Wojskowego oraz jednocześnie zastępcą szefa UPO i wojsk GPU w Białoruskim Okręgu Wojskowym. W poł. sierpnia 1930 stanął na czele Oddziału Kontrwywiadowczego Pełnomocnego Przedstawicielstwa OGPU do Spraw Obwodu Centralno-Czarnoziemskiego. We wrześniu tego roku przeszedł do centrali OGPU. Na pocz. stycznia 1934 został zastępcą szefa Oddziału Specjalnego OGPU, zaś w poł. lipca tego roku Wydziału Specjalnego Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego. Od pocz. stycznia 1935 w stopniu komisarza bezpieczeństwa państwowego 3 rangi pełnił funkcję 1 zastępcy szefa Zarządu NKWD Kraju Saratowskiego.
W początkach wielkiej czystki 23 listopada 1936 został aresztowany przez NKWD. 15 listopada 1937 skazany przez trójkę NKWD na karę śmierci z zarzutu o szpiegostwo i udział w spisku wewnątrz NKWD. Rozstrzelany tego samego dnia. Ciało skremowano w krematorium na Cmentarzu Dońskim, prochy pochowano anonimowo.
Linki zewnętrzne Biografia Ignacego Sosnowskiego (Dobrzyńskiego) Inna biografia Ignacego Sosnowskiego (Dobrzyńskiego) Kolejna biografia Ignacego Sosnowskiego (Dobrzyńskiego) Сосновский Игнатий Игнатьевич
Bibliografia Nikita W. Pietrow, Konstantin W. Skorkin, Кто руководил НКВД, 1934-1941: справочник, pod red. N. G. Ochotnina i A. B. Roginskiego, 1999
Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Funkcjonariusze Czeki Kategoria:Komisarze bezpieczeństwa państwowego III rangi Kategoria:Polscy funkcjonariusze rosyjskich i radzieckich służb specjalnych Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Dońskim w Moskwie Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1937