Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach – rzymskokatolicki kościół parafialny w Baniach, w gminie Banie, w powiecie gryfińskim, w województwie zachodniopomorskim. Należy do dekanatu Banie archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Mieści się przy ulicy Bolesława Chrobrego.
Historia i architektura Kościół został wzniesiony w połowie XIII wieku. Jest to budowla w stylu romańskim, murowana z granitowej kostki. Ma formę trójnawowej, trzyprzęsłowej bazyliki, sytuowanej na planie prostokąta o wymiarach 20 × 18,4 m. Od strony wschodniej zakończony jest wydzielonym, obszernym prezbiterium o wymiarach 13,1 × 9,8 m, zamkniętym prostą ścianą. W ścianach prezbiterium zachowały się po trzy pierwotne, wydłużone okna, zamknięte łukiem odcinkowym.
W 1690 roku kościół został zniszczony przez pożar, w trakcie którego spaliło się zdobione freskami pierwotne sklepienie. W latach 1853–1854 miała miejsce przebudowa świątyni. W jej trakcie od strony zachodniej w miejsce starszej wieży postawiono nową, mniejszą, utrzymaną w stylu neogotyckim. Rozebrano również przylegającą do elewacji północnej zakrystię, wymurowano nowe szczyty, przemurowano i poszerzono okna w ścianach bocznych, a także wybito dwa nowe portale boczne.
Pierwotnie świątynia nosiła wezwanie św. Marii Magdaleny. Od 2. połowy XVI wieku kościół należał do protestantów. Po II wojnie światowej został konsekrowany jako kościół katolicki pod wezwaniem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w dniu 29 czerwca 1946 roku przez ks. Jana Palicę.
Wnętrze i wyposażenie thumb|lewo|Wnętrze świątyni – ołtarz główny Wnętrze kościoła nakrywa drewniany, belkowany strop. Prezbiterium oddzielone jest od nawy łukiem tęczowym. Nawę główną i nawy boczne przedzielają wsparte na 4 granitowych filarach łuki arkadowe. Na ścianie zachodniej znajduje się empora organowa z 1767 roku z tralkowym parapetem, na której umieszczone są 16-głosowe organy wykonane w połowie XIX wieku w warsztacie Friedricha Wilhelma Kaltschmidta. Zachował się XIX-wieczny, klasycystyczny ołtarz boczny ze sceną Ukrzyżowania oraz sceną Ostatniej Wieczerzy w predelli, a także bogato zdobiona XVIII-wieczna ambona z postaciami czterech Ewangelistów oraz baldachimem z figurą anioła na szczycie.
Przypisy
Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Matki Bożej Wspomożenia Wiernych Kategoria:Kościoły w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Baniach Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Kościoły i klasztory salezjanów w Polsce Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie gryfińskim Kategoria:Architektura romańska w województwie zachodniopomorskim