Plautylla, Publia Fulvia Plautilla (zm. 211) – cesarzowa rzymska, pierwsza i jedyna małżonka cesarza KarakalliA. Krawczuk: Poczet cesarzowych Rzymu, dz. cyt., s. 150..

Była córką wpływowego prefekta pretorianów Lucjusza Fulwiusza Plaucjana i jego żony Hortensji. Wiosną 202 r., w trakcie obchodów decennaliów panującego Septymiusza Sewera (9-15 kwietnia)T. Kotula: Septymiusz Sewerus, dz. cyt., s. 81.Słownik cesarzy rzymskich, dz. cyt., s. 113., jako 15-letnia poślubiła KarakallęPobieżnie wspomina o tym i Historia Augusta (Sewer 14): „(…) starszego [syna] połączył związkiem małżeńskim z córką Plaucjana”, co Herodian wyjaśnia: „(…) dał mu też i żonę, chcąc przez małżeństwo nauczyć go rozsądku” (III 10,5). Postać jej natomiast zupełnie pominięto w Historia Augusta w biografii samego Karakalli (również autorstwa Eliusza Lampridiusza)., uzyskując godność augusty i związane z nią przywileje (m.in. emitowania monet z jej podobizną)A. Krawczuk: Poczet cesarzowych Rzymu, dz. cyt., s. 151.. Politycznie uwarunkowany związek małżeński był niedobrany i nieszczęśliwy, a według niektórych źródeł nigdy nie skonsumowanyKasjusz Dion: Historia rzymska, LXXVI 14., zachowując cechy „białego małżeństwa”T. Kotula: Septymiusz Sewerus, dz. cyt., s. 82.. Choć źródła numizmatyczne sugerują, że w 204 r. para mogła doczekać narodzin córkiNp. denar (RIC IV 367), na którym cesarzową wyobrażono jako Pietas z dzieckiem na ręku., zasadniczo przyjmuje się, że ich związek był bezpotomny.

Ożeniony pod przymusem Karakalla odnosił się z ostentacyjną niechęcią do żony i z jawną nienawiścią do teścia, kierując mordercze groźby pod ich adresem. Ten wrogi stosunek zyskał poparcie ze strony matki, Julii Domny, zaniepokojonej nadmiernymi wpływami i ambicjami cesarskiego faworyta (por. Herodian: Historia cesarstwa rzymskiego III 10,8). W 205 r. Plaucjan oskarżony przez Karakallę o spiskowanie przeciwko władcy i jego synom, został zamordowany w obecności cesarza. Dobra jego uległy konfiskacie, pamięć potępieniu (damnatio memoriae), a najbliższe otoczenie poddano prześladowaniom. W następstwie Karakalla rozwiódł się z PlautylląZarzuty o jej swobodny tryb życia czy niemoralne prowadzenie się (por. A. Krawczuk, dz. cyt., s. 152) wydają się przesadne i raczej stworzone dla uzasadnienia wyroku, a ich podstawą najpewniej była niechęć do żony i chorobliwa podejrzliwość cesarza, który według Kasjusza Diona (LXXVI 14,5) wśród służby otoczył ją samymi eunuchami., którą również skazano na zatarcie pamięci i na wygnanie na Sycylię wraz z jej bratem Gajuszem Fulwiuszem Plautusem Hortensjuszem (por. Herodian: Historia cesarstwa rzymskiego III 13,2-3)A. Krawczuk: Poczet cesarzowych Rzymu, dz. cyt., s. 152. (lub według innej wersji na LiparęKasjusz Dion: Historia rzymska, LXXVII 6,3.). Po śmierci ojca w lutym 211 roku Karakalla nakazał zgładzić oboje zesłańców (por. Herodian: Historia cesarstwa rzymskiego IV 6,3).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzowych Rzymu. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1998, s. 150-152, Słownik cesarzy rzymskich (red. nauk. Jan Prostko-Prostyński). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2001, Tadeusz Kotula: Septymiusz Sewerus. Cesarz z Lepcis Magna. Wrocław: Ossolineum, 1987, Herodian: Historia cesarstwa rzymskiego (tłum. Ludwik Piotrowicz). Wrocław-Warszawa: Ossolineum/ De Agostini, 2004,

Kategoria:Cesarzowe rzymskie Kategoria:Karakalla Kategoria:Dynastia Sewerów Kategoria:Urodzeni w II wieku Kategoria:Zmarli w 212