Diecezja Banja Luka (łac.: Dioecesis Bania Lucensis, serbskochorwacki Banjalučka biskupija/Бањалучка бискупија) – katolicka diecezja bośniacka położona w zachodniej części kraju. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Bonawentury w Banja Luce.
Historia Obszar dzisiejszej diecezji Banja Luka należał od czasów średniowiecza do diecezji zagrzebskiej. Wykaz parafii i kościołów z 1334 r. wspomina, iż na tym terytorium znajdowało się 48 kościołów. Kwitło też życie klasztorne, które reprezentował głównie zakon franciszkanów. Rozwój katolicyzmu został zahamowany w Bośni przez najazdy Turków, którym udało się podporządkować cały kraj w końcu XV w.V. Čubrilović, Encyclopedia of Yugoslavia, t. II., Zagreb 1982, s. 94–95.
Kolejne stulecia przyniosły fale represji wobec chrześcijan oraz masowe emigracje ludności do pobliskiej Chorwacji lub przejście na islam. Liczba katolików w Bośni pod koniec XVII w. wynosiła niespełna 50 tysięcyList biskupa kraińskiego do papieża..
Zmianę sytuacji przyniósł dopiero XIX w. i pogrążanie się Turcji w kryzysie, który spowodował częściową liberalizację stosunków religijnych. Pozwoliło to na ponowną organizację struktury Kościoła katolickiego na obszarze Bośni i Hercegowiny. 5 lipca 1881 papież Leon XIII erygował archidiecezje sarajewską oraz diecezję Banja Luki, którą podporządkował tej pierwszej jako sufraganięInformacja na Catholic-hierarchy.
Początkowo nowa diecezja liczyła 23 parafie i 36 tys. wiernych. Z czasem liczba ta wzrosła na skutek emigracji do Bośni Chorwatów, Polaków, Czechów, Niemców i Włochów i w 1910 r. liczyła 70 tys., a kilkanaście lat później już 129 tysięcy wiernych (1937).
W czasie II wojny światowej w wyniku okupacja i reżimu Ustaszy śmierć poniosło bardzo wielu wiernych, wśród których było wielu księży i zakonnic. Z powierzchni ziemi zniknęło blisko 1/3 parafii.
Kolejne pięćdziesięciolecie przyniosło odbudowę biskupstwa, którego liczba wiernych w 1991 r. wynosiła 120 tysięcy. Ostatnią tragiczną kartą w dziejach diecezji była wojna domowa w Bośni i Hercegowinie w latach 1992–1995.
Podział terytorialny Diecezja Banja Luki skład się obecnie z sześciu dekanatów, w skład których wchodzi 48 parafiiPodziała diecezji Banja Luka na dekanaty i parafie – dane z oficjalnej strony diecezji: Dekanat Banja Luka – składa się z 10 parafii, Dekanat Prnjavorski – składa się z 6 parafii, Dekanat Livanjski – składa się z 10 parafii, Dekanat Bosansko-Gradiški – składa się z 5 parafii, Dekanat Bihaćki – składa się z 13 parafii, Dekanat Jajački – składa się z 4 parafii.
Biskupi
ordynariusz – bp Željko Majić (od 2024)
Patron św. Bonawentura (1217–1274) – teolog, filozof, scholastyk, doktor Kościoła, biskup, kardynał, ósmy generał franciszkanów.
Przypisy
Bibliografia
B Kategoria:Religia w Banja Luce