Ostrożeń pannoński (Cirsium pannonicum) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje w południowej i środkowej Europie na obszarze od krajów alpejskich po Ural, na południu po Bułgarię i na izolowanym od zwartego zasięgu obszarze w Hiszpanii. Północna granica zasięgu biegnie przez Czechy, Polskę i Białoruś. W Polsce występuje na Wyżynie Lubelskiej, Wyżynie Małopolskiej i na Roztoczu.

Morfologia Łodyga Roślina o prosto wzniesionej, nierozgałęzionej i pajęczynowato owłosionej łodydze o wysokości 30–100 cm (rzadko do 120 cm). Oskrzydlona tylko w najniższej części. Korzenie Długie, nitkowato cienkie. Liście Lancetowate, niepodzielone. Brzegi płytko ząbkowane o ząbkach zakończonych kłującymi szczecinkami. Na górnej stronie krótko owłosione, na dolnej pajęczynowato owłosione. Najniższe liście zwężone w ogonek i zbiegające po łodydze. Wyższe siedzące i nieco obejmujące łodygę. Kwiaty Zebrane w pojedynczo występujące na szczytach pędów koszyczki o długości 20–25 mm. Koszyczki te okryte są dachówkowato na siebie zachodzącymi łuskami okrywy. Łuski te zwężają się stopniowo i na szczycie są zaostrzone. W koszyczkach występują wyłącznie kwiaty rurkowate. Ich korona jest purpurowa i osiąga do 19 mm długości. Wąska rurka w dole jest krótsza od rozszerzonej części powyżej. Owoce Niełupki o długości 3–4 mm, zaopatrzona w pierzasto rozgałęzione włoski puchu kielichowego o długości do 16 mm.

Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Jest rośliną ciepłolubną. Rośnie w nasłonecznionych, suchych glebach o wysokiej przepuszczalności.

Zagrożenia i ochrona Na terenie Polski gatunek objęty jest ochroną od 1983 roku. W latach 1983–2014 znajdował się pod ochroną ścisłą, od 2014 roku podlega ochronie gatunkowej częściowej. Umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii NT (gatunek bliski zagrożenia). Zagrożony jest zarówno wskutek naturalnej sukcesji zespołów roślinnych, jak i poprzez działalność człowieka (zaorywanie lub zalesianie jego siedlisk).

Przypisy Rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1983 r. w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (). – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.

Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Carduoideae