Jan Basta (znany także jako Jan Baszta, ur. w XV wieku w Żywcu(?), zm. XVI w.) – mieszczanin żywiecki, twórca słynnego mostu na Dnieprze.
Nie jest oczywiste, czy Basta urodził się w Żywcu, czy przeniósł się doń z innego miejsca pochodzenia. Przed 1514 rokiem trudnił się handlem drewnem, spławiając je Sołą i Wisłą do Krakowa.
mały|Bitwa pod Orszą. W prawym dolnym rogu obrazu most pontonowy Jana Basty W czasie wojny litewsko-moskiewskiej, postawił w 1514 r., drewniany most na pływakach z beczek na Dnieprze pod Orszą. Po moście jego projektu przeszły wraz z artylerią wojska litewsko-polskie, dowodzone przez hetmana Konstantego Ostrogskiego. Bitwa pod Orszą zakończyła się szybkim sukcesem wojsk polskich.
Król Zygmunt I pismem z Wilna datowanym 27 października 1514 rokuAutorzy hasła w Słowniku Biograficznym Żywiecczyzny podają, że dokument datowano na 22 grudnia 1514. w uznaniu zasługi zwolnił go na okres trzech lat od opłat, pobieranych od flisaków, spławiających drzewo po Wiśle. Wygląd mostu znany jest z zachowanego z tego okresu, obrazu olejnego znajdującego się obecnie w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Jan Basta prawdopodobnie brał udział także w kampanii lat 1519–1521.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, Słownik polskich pionierów techniki (pod redakcją Bolesława Orłowskiego), Wydawnictwo „Śląsk”, 1984
Kategoria:Architekci I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Ludzie związani z Żywcem Kategoria:Mieszczanie I Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny litewsko-moskiewskiej 1512–1522 (strona polsko-litewska)