Zdzisław Wiktor Trybalski (ur. 13 lipca 1922 w Jarosławiu, zm. 28 stycznia 2008) – polski inżynier elektrotechnik, naukowiec, nauczyciel akademicki.
Życiorys W czerwcu 1939 r. ukończył matematyczno-fizyczne II Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Augusta Witkowskiego w Jarosławiu.
Od października 1939 r. pracował jako monter w Elektrowni Miejskiej w Jarosławiu. We wrześniu 1941 r. podjął naukę w Państwowej Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Krakowie, którą ukończył w 1943 r. uzyskując tytuł technika. W tym samym roku rozpoczął studia na lwowskiej Politechnice, działającej pod okupacyjną nazwą Staatliche Technische Fachkurse. Równolegle z oficjalnym programem realizował tajne studia wg programu przedwojennej Politechniki Lwowskiej.
W marcu 1945 r. przeniósł się na Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej, w jej tymczasowej siedzibie w Akademii Górniczej w Krakowie, od października 1945 r. w Gliwicach. Jako student trzeciego roku od 1 września 1946 r. pracował w Katedrze Teletechniki, później w Katedrze Urządzeń Teletechnicznych, prowadząc zajęcia dydaktyczne (ćwiczenia tablicowe i laboratoryjne) z przedmiotów: teletransmisja i projektowanie łączy teletransmisyjnych typu DUPLEX. Studia ukończył w roku akademickim 1949/50 uzyskując stopień magistra nauk technicznych inżyniera elektryka (nr dyplomu 64) w zakresie teletechniki za pracę dyplomową pt. Kable koaxialne i ich własności transmisyjne. W roku akademickim 1953/54 został mianowany na stopień zastępcy profesora i zaczął pełnić funkcję kierownika Katedry Elektroautomatyki Przemysłowej. W latach 1953–1956 pełnił też funkcję prodziekana Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej. W 1960 r. obronił pracę doktorską pt. Studium nad własnościami regulacyjnymi przeciwprądowego wymiennika cięgła, ze zmiennym przepływem jednego medium (promotor: doc. dr Witold Około-Kułak). W 1962 r. habilitował się na podstawie pracy pt. Zarys ogólnej metody doboru regulacyjnie optymalnego aparatu wymiany ciepła oraz jego zastępczej uproszczonej funkcji przejścia. Został mianowany na stopień docenta etatowego. W 1964 r. w nowo powołanym Wydziale Automatyki został kierownikiem Katedry Urządzeń i Układów Automatyki. Kierował też Studium Podyplomowym Automatyki. Po reorganizacji w 1969 r. pełnił funkcje kierownika Zakładu Urządzeń i Układów Automatyki w Instytucie Automatyki Przemysłowej i Pomiarów, utworzonym z połączenia dwu Katedr. W latach 1973–1976 odbył staże w Katedrze Automatyki Kotłów i Turbin Parowych Wyższej Szkoły Technicznej w Zurychu (niem. Eidgenössische Technische Hochschule Zürich), oraz w Wydziale Techniki Regulacji Automatycznej (niem. Abteilung für Regelungs Technik) firmy Siemens w Karlsruhe (łącznie 6 miesięcy). W 1974 r. uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego. Od 1976 r. pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. nauki w Instytucie Automatyki Przemysłowej i Pomiarów. W 1983 r. został wybrany na dyrektora Instytutu Automatyki. Funkcję tę pełni aż do przejścia na emeryturę w 1992 r. W 1990 r. Prezydent RP nadał mu tytuł profesora zwyczajnego. Z dniem 1 lutego 1991 r. decyzją Ministra Edukacji Narodowej został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego w Politechnice Śląskiej. Pomimo przejścia na emeryturę prof. Zdzisław Trybalski jeszcze przez długie lata uczestniczył w pracach naukowych Instytutu Automatyki.
W 1979 i 1982 r. pracował jako profesor wizytujący w Wyższej Szkole Technicznej (niem. Technische Hohschule) w Magdeburgu, a w 1991 r. w Uniwersytecie Technicznym Halle-Merseburg. Był doradcą technicznym ds. automatyki w największych w kraju zakładach chemicznych, rafineriach, hutach i biurach projektowych.
Był opiekunem ponad 200 magisterskich prac dyplomowych, promotorem 23 prac doktorskich i opiekunem 3 rozpraw habilitacyjnych, kilku jego wychowanków uzyskało tytuł profesora.
W latach 1986–1992 był członkiem Rady Naukowej Instytutu Automatyki PAN, od 1992 r. był członkiem Rady Naukowej Instytutu Informatyki PAN. Był członkiem Rady Naukowej Międzynarodowego Kongresu CHISA – Praga. Był doradcą technicznym ds. automatyki w Zakładach Azotowych: Kędzierzyn-Azoty (1953–1956), Tarnów-Mościce (1956–1962) i Włocławek (1983–1985) oraz w: Zakładach Chemicznych Oświęcim-Dwory (1964–1970), Hucie Batory-Chorzów (1972–1975), Hucie Miedzi Głogów (1984–1986), Hucie Florian w Świętochłowicach (1973–1976), Hucie Katowice (1984–1988), Energopomiar Gliwice (1980–1990). Był członkiem Komitetu Automatyki i Robotyki PAN (1983–1992) i konsultantem konstruktorów w Zakładach Automatyki Przemysłowej w Ostrowie Wielkopolskim (1970–1992).
Mąż Danuty z domu Sas Kulczyckiej (1922–2013).
Pochowany na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach (sektor F8-2-28).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1980) Złoty Krzyż Zasługi (1973) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1988) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1975) Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1978) Medal 60-lecia Politechniki Śląskiej (2005) Medal 40-lecia Politechniki Śląskiej (1984)
Źródło:.
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna II stopnia za osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadry naukowej (1977) Nagroda Rektorska II stopnia za działalność dydaktyczno-wychowawczą (1978) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna III stopnia za osiągnięcia w działalności dydaktyczno-wychowawczej (1980) Nagroda Ministra Edukacji Narodowej za skrypt centralny pt. Zasady automatyki i inżynierii systemów dla chemików (1991) Tytuł Honorowego Profesora Politechniki Śląskiej (2006)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Jarosławiu (Polska) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach Kategoria:Polscy inżynierowie elektrotechnicy Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2008