thumb|Mapa z 1664 roku thumb|Nowy Amsterdam na rycinie z 1662 roku Nowy Amsterdam () – XVII-wieczna holenderska osada kolonialna w Ameryce Północnej, ośrodek administracyjny Nowych Niderlandów, ulokowana na południowym krańcu wyspy Manhattan, stanowiąca zaczątek miasta Nowy Jork.
Historia Założenie i rozwój Początki kolonii wiążą się z działalnością Holenderskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej. W 1624 roku pierwsi holenderscy osadnicy wylądowali na pobliskiej wyspie (wówczas nazwanej Noten Eylandt), a niedługo później rozpoczęto zagospodarowywanie południowego krańca wyspy Manhattan. W 1626 roku dyrektor generalny kolonii, Peter Minuit, dokonał formalnego zakupu Manhattanu od lokalnych Indian z plemienia Lenape za towary handlowe o równowartości 60 guldenów. Nie wiadomo jak ową transakcję interpretowała ludność rdzenna, której prawdopodobnie obca była europejska koncepcja własności ziemi. Możliwe, że w ich rozumieniu Holendrzy płacili prawo do współkorzystania z terenu, bądź czasową dzierżawę.
Osada stanowiła zaplecze dla holenderskiego handlu futrami w regionie (głównie bobrowymi). W 1638 roku ówczesny gubernator szacował, że w co czwartym budynku mieściła się knajpa dla marynarzy. Miejscowość szybko zyskała wielokulturowy charakter – obok Holendrów zamieszkiwali ją m.in. Francuzi, Niemcy, Skandynawowie oraz niewielka grupa Żydów z holenderskich kolonii w Brazylii.
Angielskie przejęcie W sierpniu 1664 roku, w obliczu zbliżającej się II wojny angielsko-holenderskiej, eskadra czterech angielskich okrętów wojennych pod dowództwem wpłynęła do portu w Nowym Amsterdamie, żądając kapitulacji. Ostatni dyrektor generalny, Peter Stuyvesant, wobec braku wystarczających sił obronnych i niechęcią samych mieszkańców do walki, podpisał kapitulację 8 września 1664 roku. Kolonia przeszła pod panowanie angielskie, a jej nazwę zmieniono na Nowy Jork, na cześć brata króla Karola II – Jakuba, księcia Jorku.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Historia Nowego Jorku Kategoria:Holenderskie kolonie w Ameryce Północnej Kategoria:Stany Zjednoczone w epoce kolonialnej