Zygmunt Mołojec ps. Anton, ZenekWarszawa walczy 1939-1945. Leksykon, wyd. 2014, s. 480 (ur. 1917, zm. w połowie lutego 1943) – polski komunista, żołnierz Gwardii Ludowej, młodszy brat komunisty Bolesława Mołojca.
Życiorys Miał starszego brata Bolesława, siostrę Barbarę i najmłodszego brata Józefa. W dzieciństwie był członkiem Pionierów, później Komunistycznego Związku Młodzieży Polski i uczestnikiem po stronie republikańskiej hiszpańskiej wojny domowejPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 159.
W czasie II wojny światowej, w grudniu 1941 Bolesław Mołojec ps. Długi, sowiecki agent, został potajemnie przerzucony z ZSRR przez front i zrzucony na spadochronie koło Warszawy, z zadaniem tworzenia podziemnej struktury komunistycznej w okupowanej przez Niemców Polsce. Został dowódcą Gwardii Ludowej i rozbudowywał jej struktury. Latem 1942 pojechał do Paryża i ściągnął stamtąd kilkudziesięciu swych towarzyszy broni z Hiszpanii (dąbrowszczaków), z czasów hiszpańskiej wojny domowej. Wśród nich był jego porywczy, niebezpieczny i awanturniczyPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 153–154 brat, Zygmunt Mołojec, który trafił do sztabu Gwardii Ludowej. Od lipca 1942 do śmierci był szefem wywiadu Gwardii Ludowej. Zygmunt Mołojec zaczął również organizować bandyckie akcje ekspriopracyjne, w których sam brał udziałPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 106, m.in. w sierpniu 1942 na Lubelszczyźnie dokonał napadu rabunkowego na polski majątek ziemskiPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 108. Niedługo później wrócił do WarszawyPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 176. We wrześniu 1942 Niemcy aresztowali w Piotrkowie Trybunalskim rodziców braci MołojcówPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 148.
Zabójstwo Marcelego Nowotki 28 listopada 1942 w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach na ul. Przyokopowej (na rogu z ul. Kolejową, niedaleko Dworca Zachodniego) na warszawskiej Woli został zastrzelony zatwardziały komunista Marceli Nowotko, I sekretarz Polskiej Partii Robotniczej, nadrzędnej wobec Gwardii Ludowej. Bolesław Mołojec i Nowotko byli ze sobą skonfliktowani z powodu walki o przywództwo komunistycznego podziemia. Początkowo podejrzewano, że Nowotkę zabili żołnierze Armii Krajowej. Granatowi policjanci znaleźli ciało Nowotki, a przy nim dokumenty wystawione na nazwisko Jan Wysocki. Były to znane gestapo fikcyjne dane Nowotki. Władze polityczne PPR ustaliły, że tego dnia umówiony z Nowotką na Woli był Bolesław Mołojec. Okazało się również, że niedługo przed śmiercią Nowotki Zygmunt Mołojec pobrał broń palną z konspiracyjnego magazynu w celu likwidacji rzekomego prowokatora w szeregach polskich komunistów. Wobec tych faktów członkowie kierownictwa PPR podjęli decyzję o likwidacji Bolesława Mołojca, który z ich rozkazu został zastrzelony w Warszawie miesiąc później, na ul. Kamienne Schodki na Starówce.
thumb|Skrzyżowanie ul. Przyokopowej i ul. Kolejowej w Warszawie – miejsce, w którym 28 listopada 1942 Zygmunt Mołojec zastrzelił Marcelego Nowotkę (widok współczesny) Zygmunt Mołojec był wówczas faktycznym kierownikiem Wydziału Informacji Gwardii Ludowej. Bolesław Mołojec poinstruował swojego brata, że trzeba zlikwidować prowokatora. 28 listopada 1942 Zygmunt Mołojec wykonał zadanie i zastrzelił na ulicy wskazanego człowieka. Najprawdopodobniej nie był świadomy ani tego, że zabił Nowotkę, którego nigdy wcześniej nie widział, ani tego, że brat go zmanipulował.
Nie wiedząc jeszcze o zamachu na brata, Zygmunt Mołojec badał okoliczności jego nagłego i tajemniczego zniknięcia. Tropił prowokatorów w partii i niewykluczone, że byłby gotów na zbrojną rozprawę z nowym kierownictwem PPRPiotr Gontarczyk Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, wyd. 2015, s. 157. W styczniu 1943 Stanisława Sowińska, podwładna Zygmunta Mołojca, opisała, że był on przekonany, że do zamordowania Bolesława doprowadzili Franciszek Jóźwiak i Marian Spychalski. Dodała, że: „Anton jest niebezpiecznym typem, zdolnym, podług mnie, do wszystkiego, na pewno nie spocznie w planie zemsty za Długiego i spraw, które z Długim prowadził”. Dodatkowo napisała, że: „Chodził podenerwowany, rzucał pogróżki pod adresem kierownictwa partii, twierdził, iż nikomu nie wierzy, bo każdy czyha na jego życie”. W końcu zagroził śmiercią także Sowińskiej. Aby udowodnić, że nie żartuje, wymierzył do niej z odbezpieczonego pistoletu.
Władysław Gomułka wspominał po latach: „Trzeba też kompletnie nic nie wiedzieć o charakterze Mołojców zwłaszcza Bolesława, by dopuścić możliwość przesłuchiwań jego samego, oraz jego brata Zygmunta na temat okoliczności zabójstwa Nowotki. Jakikolwiek krok podjęty w tym kierunku przekreśliłby możliwość prowadzenia nie mówiąc już o konsekwencjach, jakie wyciągnęliby bracia Mołojcowie w stosunku do tych, którzy chcieliby ich przesłuchać w sprawie zabójstwa Nowotki. Nie ulega dla mnie najmniejszej wątpliwości, że zapłaciliby za to swoim życiem”.
Półtora miesiąca po likwidacji Bolesława, w połowie lutego 1943, wykonano wyrok na Zygmuncie Mołojcu, przygotowując intrygę. Franciszek Jóźwiak, szef sztabu Głównego Gwardii Ludowej, wysłał Zygmunta Mołojca wraz z jego narzeczoną-łączniczką Marylką w teren, do obwodu radomsko-kieleckiego GL, m.in. pod pretekstem przeprowadzenia inspekcji. Miejscowy sekretarz PPR został wcześniej wezwany do Warszawy, gdzie poinformowano go o sprawie Nowotki i uzgodniono wykonanie wyroku na Zygmuncie Mołojcu. Sekretarz wyznaczył ludzi i wiejską chatę na spotkanie z Zygmuntem. Przesłuchany tam Zygmunt: „W pierwszej chwili nie chciał się przyznać, lecz wobec faktów przyznał się, nie wnosząc nic nowego do tego, co nam wiadome”. Do dziś nie wiadomo, gdzie znajdują się jego zwłoki. Zlikwidowano również jego narzeczoną, niezamieszaną w zabójstwo Nowotki.
Dezinformacja prowadzona po zabójstwach Nowotki oraz obu braci Mołojców uniemożliwiła wyjaśnienie okoliczności tych zdarzeń. Po II wojnie światowej polskie władze komunistyczne silnie gloryfikowały Nowotkę, czyniąc go patronem wielu ulic, placów, szkół i zakładów pracy.
Pokłosie Po II wojnie światowej bezskutecznie zabiegała o rehabilitację obu braci ich siostra Barbara Mołojec-BernatowiczPaweł Dubiel, Józef Kozak Polacy w II wojnie światowej. Kim byli. Co robili, wyd. 2003, s. 110-111.W całym okresie PRL postacie obu Mołojców, jako zamieszanych w śmierć Nowotki, starano się w opracowaniach historycznych wymazywać lub przemilczać, dlatego obecnie są postaciami zapomnianymi. W 2008 został zrealizowany spektakl Teatru Telewizji pt. Mord założycielski, przedstawiający zabójstwo Nowotki i udział w nim Zygmunta Mołojca.
Przypisy
Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski Kategoria:Polscy żołnierze Brygad Międzynarodowych Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej Kategoria:Wojskowi związani z Warszawą Kategoria:Polscy zabójcy Kategoria:Ofiary zabójstw w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1943