Edmund Mieczysław Strużanowski (ur. 2 marca 1896 w Kurzanach, zm. 21 listopada 1993 w KrakowieMałopolski Słownik biograficzny uczestników działań niepodległościowych 1939-1956. Tom 14, Wyd. Barbara - B. Gąsiorowska, Kraków 2010, s. 73-75 (biogram autorstwa Zofii Korczyńskiej)) – polski wojskowy, kapitan piechoty, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari, po II wojnie światowej Komendant Główny Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny (1974–1993), Komendant Naczelny Związku Legionistów Piechoty (od 1993), w 1993 mianowany generałem brygady.
Życiorys Był synem Antoniego Strużanowskiego i Klotyldy z domu Bobowskiej. Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum we Lwowie. Od maja 1913 był członkiem XX Drużyny Strzeleckiej. W czasie I wojny światowej, w sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich, służył w 13. kompanii III batalionu 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Został ranny 27 października 1914. W stopniu kaprala, 6 lipca 1916 wyróżnił się w czasie walk pod Kostiuchnówką nad Styrem, za co 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. W 1918 uczestniczył w bitwie pod Rarańczą, został wzięty do niewoli austriackiej i następnie wcielony do 15 Pułku Piechoty Austro-Węgier, uczestniczył w bitwie nad Piawą.
Po powrocie z frontu włoskiego, 14 listopada 1918 zgłosił się do Wojska Polskiego i w czasie wojny polsko-ukraińskiej walczył w obronie Lwowa. Po wejściu do miasta 5 Pułku Piechoty Legionów został żołnierzem tej jednostki, 29 grudnia 1918 został awansowany do stopnia plutonowego. W szeregach 5. Pułku walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, został awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 1 października 1919. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w zawodowej służbie wojskowej. Walczył w III powstaniu śląskim, gdzie został ranny.
Następnie służył ponownie w 5 Pułku Piechoty Legionów, w 1923 został awansowany do stopnia porucznika, a ze starszeństwem od 1 czerwca 1925 do stopnia kapitanaLista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty, wyd. Warszawa 1935, s. 56. W 1924 zdał egzamin maturalny w Wilnie i rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Stefana Batorego. Od 1928 był wykładowcą historii i języka polskiego w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Rawie Ruskiej. Od 1929 służył w 1 Pułku Piechoty Legionów. W 1930 został przydzielony do Brygady KOP „Wilno” jako I oficer sztabu, następnie dowodził m.in. kompanią graniczna KOP „Druja” i kompanią graniczna KOP „Rykonty”, służył także w Batalionie KOP „Troki”. Następnie został przeniesiony do 21 Pułku PiechotyJanina Strużanowska z Kunigielów. Biogram w Polskim Słowniku Biograficznym autorstwa Mieczysława Jackiewicza Od 1936 pracował w Biurze Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych i od 1938 w Dowództwie Obrony Przeciwlotniczej Ministerstwa Spraw Wojskowych, gdzie był kierownikiem referatu przeciwpożarowegoRocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, s. 436.
Po wybuchu II wojny światowej jako oficer inspekcyjny wyjechał do Dowództwa Obrony Przeciwlotniczej Lublina, tam został ranny w wyniku nalotu niemieckiego. Został przewieziony na wschód, po wkroczeniu wojsk sowieckich znalazł się w obozie w Terespolu, skąd uciekł i przedostał się na Węgry. Na Węgrzech został internowany. Powrócił do Polski w 1945 i zamieszkał w Krakowie. Początkowo z uwagi na przeszłość legionową nie mógł znaleźć pracy, wyjechał do Olsztyna, gdzie pracował przy organizacji przemysłu. Ostatecznie powrócił do Krakowa, w 1969 przeszedł na emeryturę.
W okresie krakowskim zaangażował się w działalność środowiska byłych legionistów, zgrupowanych wokół Józefa Herzoga. W latach 1974–1993 był Komendantem Głównym Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, która w okresie PRL działała nielegalniePaweł Glugla Krakowskie organizacje Związków Obrońców Ojczyzny w 20-leciu międzywojennym – w 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości (1918–2018), Krakowskie Studia Małopolskie, nr 23 (2018). Był członkiem Komitetu Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego powstałego w 1980. 1 czerwca 1993 został Komendantem Związku Legionistów Polskich. 11 listopada 1993 został awansowany do stopnia generała brygady.
Zmarł 23 listopada 1993 i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.
Życie prywatne W 1926 poślubił Janinę Kunigiel, z którą miał dwoje dzieci: Hannę (ur. 1931) i Jerzego (ur. 1932).
Odznaczenia i ordery Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7404 – 17 maja 1922 Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari – 1923 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – 1992 Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1936 Krzyż Walecznych siedmiokrotnie Srebrny Krzyż ZasługiRocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, s. 35 Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Krzyż za udział w Wojnie 1918–1921 Srebrny Medal Waleczności II klasy (Austro-Węgry) Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Związku Legionistów Polskich (III Rzeczpospolita) Kategoria:Kombatanci mianowani generałami Wojska Polskiego III Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (siedmiokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem za udział w Wojnie 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Polacy internowani na Węgrzech w czasie II wojny światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze piechoty Legionów Polskich Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1993